Nghe bộ trưởng cố vấn Xin-Ga-Po nói chuyện...Lược ghi của VC

By VƯƠNG CƯỜNG



 

Tiến bộ của Việt Nam trong quá trình đổi mới và những thách thức trước mắt

( Nghe bộ trưởng cố vấn Sin-ga-po Lý Quang Diệu nói chuyện)
Lược ghi của VƯƠNG CƯỜNG


      Tại phòng Plaza Ballroom II & III tầng 2 khách sạn Sofitel Plaza số 01đường thanh niên Hà nội từ 15g30 đến 16g40 tôi được nghe Bộ trưởng cố vấn Xin-ga-po Lý Quang Diệu nói chuyện với chủ đề "Tiến bộ ở Việt Nam trong quá trình Đổi mới và những thách thức trước mắt ".

Bài nói chuyện này tôi tạm chia làm hai phần đầu đề do tôi đặt: Phần một Phát biểu chung và phần hai là phần hỏi và đáp (Những vấn đề nóng của khủng hoảng kinh tế thế giới và hành động của Việt Nam nhiều lời khuyên cho Việt Nam rất đáng chú ý)

Tôi ghi chép lại buổi nói chuyện này mời bạn tham khảo.


1. Phát biểu chung


     Mười bảy năm trước tôi đã đến thành phố Hồ Chí Minh Huế Hà Nội và Hải Phòng trong chuyến thăm lần đầu Việt Nam. Giờ đây trở lại tôi thấy Việt Nam tiến bộ rất nhanh. GDP bình quân đầu người đã gấp 9 lần ( hiện nay bình quân thu nhập của Việt Nam hơn 1000USD/người ). Người dân Việt Nam cũng nhìn thấy sự thay đổi đó. Từ một nước bao cấp vốn ít sau Liên Xô sụp đổ các bạn đã học cách vận hành kinh tế thị trường và duy trì bình đẳng cho nhân dân. Tôi phải nhắc lại trên thế giới này không có công bằng tuyệt đối ngay cả Trung Quốc Cu Ba và Việt Nam...

      Trong vài chục năm tới đất nước các bạn sẽ như thế nào cần phải giải đáp. Từ đó phải chuẩn bị tinh thần và các điều kiện để đáp ứng. Phải chú ý đến hai nhóm thu nhập thấp và cao và khoảng cách giàu nhgèo trong xã hội. Các nước như Trung Quốc Đông Âu cũng đã thực hiện kinh tế thị trường. Tuy vậy vẫn chưa được xếp vào những nước có nền kinh tế thị trường thực sự. Trên thế giới các nước đều phát triển theo kinh tế thị trường.

      Ở Xin-Ga-Po khoảng cách giàu nghèo cũng tăng lên.

      Khi người ta mở rộng kinh doanh họ phải mang theo cả một bộ máy và phải nuôi dưỡng nó. Hiện tượng này còn lâu 15-20 năm nữa mới được cải thiện. Việt Nam cần tự đào tạo các chuyên gia cho mình mà không cần mời chuyên gia nước ngoài. Hãy chon những sinh viên xuất sắc cho học ngay tiếng Anh mời các chuyên gia giỏi của thế giới về giảng dạy cho họ. Từ đó họ truyền đạt lại những kiến thức đã học cho người khác. Như thế sẽ khắc phục được hạn chế tiếng Anh bù đắp nhanh sự thiếu hụt của nền kinh tế.

      Trung Quốc sau 30 năm họ từng làm như vậy và phát triển rất tốt. Tuy vậy sự khác biết giữa vùng miền ở Trung Quốc là rất lớn. Ở phía đông Trung Quốc có đầy đủ điều kiện phát triển. Trong khi đó ở phía Tây hệ thống hạ tầng yếu kém ít thu hút được đầu tư nước ngoài. Vùng miền bị phân hoá khá nặng. Trung Quốc đang quan tâm giải quyết các vấn đề phía tây để rút ngắn khoảng cách phát triển.Tuy vậy Trung Quốc còn phải mất nhiều thời gian mới làm được.

      Các bạn muốn phát triển nhanh phải chấp nhận sự phát triển không đều giữa các vùng miền. Vùng sâu vùng xa phát triển chậm hơn rất nhiều so với trung tâm vùng thuận lợi. Đó là điểm tôi nhìn thấy trong những nước như các bạn.

       Xin cảm ơn các bạn.


2. Hỏi & đáp
( những vấn đề nóng trong cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay và hành động của Việt Nam phần này tôi đưa lên sau.)

More...

Chờ em -thơ VC

By VƯƠNG CƯỜNG




Chờ em 

VƯƠNG CƯỜNG

Preview

 

Kéo bầu trời ngắn lại giữa hai phương
anh thả nhớ lên mây em trở về tím biếc
gió thổi anh liễu hồ Tây đỏ mắt
sâm cầm giật mình bay trời đất biết em xa

Anh mân mê cọng nắng ửng tháng ba
bầy sao mơ lá chín vàng sắc cúc
hoa gạo rụng đỏ một trời quay quắt
rối vừng trăng đêm lạnh phía sương mờ

Anh cân bằng giữa chùm hạ không em
phượng thắp nhớ đốt lòng anh ấm lại
vết rêu phong phong nỗi lòng tê tái
năm cửa ô xòe đều năm cánh lập lòe xanh

Cuối con đường chênh vênh cả gió thị thành
bóng hoàng hôn thổi tắt vạt tro rời ý tứ
anh khỏa nước Sông Hồng tìm em chẳng thấy
anh soi mặt mình qua gương cỏ nõn chờ em

HN10.3.09


VC

More...

Với thơ không có sinh sản vô tính-VC

By VƯƠNG CƯỜNG



Tản mạn về thơ
VƯƠNG CƯỜNG




 

Với thơ không có sinh sản vô tính


   1.   Thơ trước hết là tiếng lòng của cá nhân.Nhưng tôi nghĩ không một nhà thơ nào hoặc người cầm bút nào lại chỉ muốn khép lòng như thế.Không có con chim nào lại không tha thiết với trời xanh.Vì vậy tôi muốn nói với những ai muốn thơ mình có thể là tiếng nói của nhiều người thậm chí là của dân tộc mình.Vẻ đẹp của thơ trong trường hợp này là vẻ đẹp mang đầy đủ phẩm hạnh của một dân tộc.

      Trong một chuyến thăm và làm việc tại Đan Mạch cố thủ tưởng Phạm Văn Đồng đã nói ( đại ý ):chúng tôi vui mừng được đến thăm Đan Mạch quê hương của An Đéc xen quê hương  của những câu chuyện cổ tích làm say lòng triệu triệu người trên thế giới.Cũng vậy người nước ngoài khi đến Việt Nam có thể nói chúng tôi đến quê hương của những câu Kiều làm say lòng nhiều bạn đọc trên thế giới!

       Khi ấy thơ mang tính xã hội mặc dù nó chỉ do một người mẹ sinh ra.Nhưng người mẹ không thể một mình sinh ra không có sinh sản vô tính đối với thơ.Người mẹ đó trước hết có những phẩm chất đặc biệt tài năng!Raxun Gam Za tốp khi con người hiểu hết mặt trăng mặt trời và trái đất thì cái cuối cùng không hiểu được đó là tài năng.Tài năng sao đậu vào người này mà không là người khác?

       Không biết là gì thừa nhận sự bất lực của trí tuệ trời cho.Đã là trời cho thích ai trời cho người ấy.Nhưng chớ vội mừng!Trời cho hay là trời bắt trời đày đoạ?Bởi được làm nhà thơ thì cũng đồng nghĩa là khổ đau.Nhà thơ Nguyễn Bính viết:Mình tôi trời bắt làm thi sỹ.Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp thật có lý khi tả Nguyễn Du với  khuôn mặt nhăn nhúm! Nhưng không ai chống lại được mệnh lệnh của trời.Thế là nhà thơ cứ lơ tơ mơ như vậy mà đi trong đời không có chứng minh thư.Đôi lúc cúng giật mình:Cơm áo không đùa với khách thơ ( XD).Theo K.Mác con người ta khi sinh ra trước hết phải ăn mặc ở...rồi mới nói đến hoạt động chính trị nghệ thuật...Nhưng nhà thơ lại hình như làm ngược lại nhiều nhà thơ dường như không biết đến chuyện cơm áo!Nếu lạ là ở chỗ này các nhà thơ khổ như thế nhưng khi hỏi nếu làm lại anh có làm thơ không?Tất cả đều trả lời làm thơ!Vậy thì nói trời bắt cũng có oan nhất định cho trời.Nhà thơ nào cũng là con nghiện nghiện thơ!

       Từ những năm đầu thế kỷ 20 nhà thơ biểu tượng của vẻ đẹp tâm hồn tài năng nhiều người ngưỡng mộ thờ phụng mơ tới.Đa số vợ các nhà thơ trước 1945 nhà gia giáo giàu có và học thức.Sau này một số nhà thơ rơi vào hoàn cảnh éo le một tay các bà xoay chuyển hết khó khăn gian khổ là thế không một lời kêu ca.Tôi luôn luôn thấy bên các tượng đài về thơ có thấp thoáng tượng dài những người vợ ấy.Nhiều nhà thơ thấy mình vô tích sự mưu sinh cơm áo.Tú Xương chẳng đã ca ngợi vợ mình:nuôi cả năm con với một chồng đó sao?

         Bây giờ nhiều cô tìm người yêu thì trước hết tránh xa những chàng mơ mộng thơ thẩn!cuộc sống hiện đại họ cần nhiều thứ khác hơn nhiều thú vui hơn thời gian ngày càng hạn hẹp.Thật may đó chỉ là một số người tức thời.

        Nhưng ta sẽ bỏ qua những chuyện tương tự để nói về những người không may trời bắt làm thơ!Con người muốn sống họ phải lao động.Do đó có hai mối quan hệ:Tự nhiên và xã hội.Tôi nghĩ người bố với muôn vàn niềm vui và đau khổ của kiếp người hai mối quan hệ trên sinh ra đủ loại trạng thái buồn vui đau khổ giận hờn hoan hỉ ngọt ngào cay đắng...hạnh phúc cô đơn.Thơ ra đời chính là sự kết hợp giữa tâm hồn người mẹ nhà thơ và người bố cuộc đời.Con người vẫn cần một sự thông cảm một sự sẻ chia một chỗ dựa tinh thần.Thơ có mặt nhà thơ trời bắt và tự nguyện có mặt.

        Trên con đường một mình nhà thơ cô đơn hun hút tận cùng không ai chia sẻ hay gánh đỡ được.Nhà thơ là cái túi chứa đựng nỗi đau nhiều hơn niềm vui họ gánh hết nỗi buồn đau và trở lại với con người.Con người bào chế nối buồn thành niềm vui cho mình.Có lẽ đó là hình ảnh cao đẹp nhất của nhà thơ.

          Không biết có phải vì thế hơn ai hết thơ được sự quan tâm chờ đón của rất nhiều người.Nhà thơ cũng muốn chia sẻ với nhiều người.Vô hình chung nhà thơ đã có lúc làm dâu trăm họ.Ca dao Vn đã nói rất hay:thân em như giếng giữa đàng / Người khôn rửa mặt người phàm rửa chân.Trước đây tôi cứ tưởng dân gian giành riêng sự thông cảm với người phụ nữ và nhắc nhở ai đó một chút.Tôi không nghĩ dân gian đang nói với các nhà thơ!
       Nhưng Cuôc sống  chẳng bao giờ chán nản nói như Xuân Diệu hay cây đời mãi mãi xanh tươi nói như Goto.Đời sống ngấm vào nhà thơ qua các giác quan qua sự trải nghiệm họ chắt lọc cái mới cái đẹp cái lạ.Những vẻ đẹp của riêng mình.Vẻ đẹp đó có chia sẻ được với ai không những cái đẹp cái lạ cái mới không trên trời rơi xuống sinh sống cùng ta chỉ có nhà thơ mới nhìn th ấy.Ai không thấy lá vàng?Ai không biết mùa thu?Ai không đã từng nhìn thấy hoặc đang đau khổ?Thế mà chỉ một Nguyễn Thị Ánh Huỳnh biết kết hợp lại tất cả các yếu tố đó trong một câu thơ đầy ám ảnh:Thương lá vàng làm con ở mùa thu.Chỉ tám chữ thôi sự ám ảnh không nằm ở riêng bất kỳ chữ nào các chữ ánh lên cộng hưởng tạo ra điểm đó chói sáng.Nguyên liệu của thơ chính là cuộc sống buồn vui quanh ta trong tương tác với thời đại tác động vào tình cảm con người làm nó biển đổi.Đó là nhưng chi tiết đời sống được phủ lên một lớp voan lấp lánh trung thực chọn lọc đủ sức lôi kéo hướng mọi người đến cái đẹp.Người đọc biết gỡ tấm voan ấy phía trong là toàn tình cảm buồn vui của con người chính cuộc sống nguyên chất mang lại.Thơ như một loại tân dược mà người sử dụng tâm hồn đẹp hơn tình người lấp lánh hơn hướng về cái thiện.Tôi bỗng nhớ cuộc sống không cần tô hồng cũng không được bôi đen.Cuộc sống vốn rất đẹ đẹp trong những cặp mắt biết nhìn ( Phạm Văn Đồng ).Cuộc sống luôn luôn vận động phát triển luôn luôn  mới.Nhà thơ cũng phải luôn luôn vận động phát triển tìm cái đẹp trong vận động hỗn loạn như thế khó hơn nhiều.Vận động với tốc độ cao tự nó còn sinh ra gia tốc như hôm nay lại càng khó.

        Trên con đường lặng lẽ một mình nhà thơ sáng tạo muôn ngàn vẻ đẹp.Vẻ đẹp đó được sinh ra từ những cô đơn đến tận cùng của nhà thơ.Các nhà thơ là những người có công xây dựng nên quê hương của thơ nằm cheo leo trên giọt nước mắt và nụ cười.Nhưng nụ cười hơn hớn bị đuổi khỏi làng thơ Chỉ có những giọt nước mắt đớn đau thơ mới cần có mặt.Xẻ thịt da mà khóc bụi trần tình ( Huỳnh Thúy Kiều ).Thơ từ nỗi đau xoa dịu nỗi đau làm lành các vết sẹo.

       Đến lượt nhà thơ có người chia sẻ nỗi cô đơn nhà thơ thật sự thấy hạnh phúc.Nhà thơ không thể dấu mình được qua trang viết qua thơ.Nó là bản sao của các nhà thơ.Người đọc biêt được tâm tư tình cảm và cả con người nhà thơ và nhân cách của anh ta thời đại và dân tộc anh ta sống.Nhà thơ nào sống đẹp dễ bắt gặp cái mới cái lạ và cái đẹp hơn.Đó là lý do buộc các nhà thơ tu dưỡng đạo đức kiến thức và các phẩm chất khác còn kỳ công hơn người thường để luôn luôn đứng ở hàng đầu thậm chí còn dẫn dắt phát triển.

       Sứ mệnh cao cả đường đi gian khổ khó khăn nhà thơ dễ mềm lòng quá nhạy cảm.Nhà thơ Xuân Quỳnh có lần viết thư cho bạn:Người ta chưa vui thì mình đã cười người ta chưa buồn thì mình đã khóc.Hình như đó là cả một gia tài của nhà thơ?Trực giác của nhà thơ thường mạnh hơn người bình thường nhưng tâm hồn không phải nhà thơ nào cũng đủ cứng rắn.Nhà thơ giàu tình cảm vừa rất cần thiết vừa bất lợi tùy người sử dụng.Tôi nói thế bởi vì tình yêu duy nhất đẹp mới có thể là tình yêu lớn.Đó là tình yêu con người và thiên nhiên bỏng cháy.Tình yêu lớn là cơ sở để có nhà thơ lớn.Đã qua rồi cái thời có nhà thơ sống buông thả lập dị " nghệ sỹ "được thêu dệt lên thành giai thoại.Xã hội ngày càng công nghiệp công chúng và nhà thơ dù là nhà thơ cũng phải là con đẻ của xã hội ấy.Gặp ai cũng có thể yêu yêu dễ dãi yêu thiếu trách nhiệm dễ biến nhà thơ tầm thường trong tình cảm thì bài thơ hay nhất rất ít khả năng còn:Khi ấy nhà thơ đã rơi vào lăng nhăng ý chí bị băm nhỏ rẻ tiền!Nhà thơ nào biết tôn trọng tình yêu như là duy nhất để thờ thường bao giờ cũng có khả năng đi xa hơn.Thơ mềm mại mà cần ý chí nhiều lắm. Nhà thơ giống như diễn viên xiếc vừa mềm dẻo vừa mạnh mẽ.Tôi vẫn thấy thơ đòi hỏi ở nhà thơ những phẩm chất đặc biệt.Nếu không vốn mong manh dẽ vỡ tâm hồn nhà thơ cần được bảo vệ mà trước hết là chính nhà thơ.Một cô bé lần đầu nhìn thấy hoa.Một cụ già từng trải ung dung tự tại.Cặp mắt nhà thơ trong và sáng lắm...Thực tiễn đòi hỏi tâm hồn nhà thơ vẫn mong manh dễ vỡ nhưng không vỡ bao giờ!Nhưng những con suối ồn ào ít có khả năng ra đến biển Dường như tạo hoá đã bất công hay không bất công khi bố trí công việc và cấu tạo thể chất nhà thơ?
2.     Có nhiều con đường đi tìm vẻ đẹp mỗi nhà thơ sẽ đi tìm theo cách của mình.Cha ông ta cũng nói:Thế gian có bát vạn nghề / Con phượng thì múa con nghê thì chầu. Tôi nghĩ nghề với nhà thơ chính là cách đi tìm...thơ.Mỗi người thợ săn có cách riêng để bắt thú và mỗi con thú sẽ có cách riêng biến ảo tránh người thợ săn.Hình như có quy luật ai tìm ra vẻ đẹp đúng quy luật được nhiều người chia sẻ hơn.
       Tháng 5 vừa rồi tôi đi từ Tây nguyên về theo đường bộ.Qua những khu rừng " nguyên sinh " tôi đã thấy có những cây nở toàn hoa tự mình vươn lên như muốn cho bất kỳ ai cũng nhìn thấy. Cũng có những bông hoa lặng lẽ nở một mình bên suối vắng hình như không để cho ai.Tôi cũng đã thấy những cây lá đỏ hay trắng ở một khu du lịch ở Xơun.Thật ra nó cũng là cây bình thường chỉ phô vẻ đẹp riêng mình giữa bao la màu xanh quá quen mắt.Thơ phong phú cái đẹp phong phú  nhà thơ cũng phong phú và đặc biệt không ai giống ai Càng cá tính càng tốt.Nếu tính cấu tạo theo gien bảy tỷ người chỉ khác nhau có vài phần nghìn!Thế mà chẳng ai giống ai cả!Cái khó của nhà thơ đến sau là cái khó của người cắm hoa khi trên bàn đã có một lọ hoa đủ màu sắc. Cái khó của nhà thơ đi trước lại chính là ngôn ngữ mới do đời sống mới sinh ra.Nhà thơ đến sau thua nhà thơ đến trước về tuổi tự nhiên nhưng lại hơn nhà thơ đến trước về tuổi trời đất! Ví như nhà thơ nay hơn cụ Nguyễn Du đến gần hai thế kỷ.Trong hai thế kỷ đó con người đã đi xa biết bao nhiêu mà dù cụ thiên tài cũng không có được! Nhà thơ đến sau được hưởng nhiều thành quả sáng tạo mà nhà thơ đến trước chưa có.Khái niệm kinh nghiệm không tồn tại với nhà thơ!Vì thơ đồng nghĩa với sáng tạo.
       Để đi đến vẻ đẹp độc đáo chỉ có thơ mới có và cũng như thế thơ mới có quyền tồn tại được tồn tại.Vì vậy mà nhà thơ tìm mọi cách để thể hiện cái đẹp mang màu sắc riêng đó.Các cuộc cách mạng thơ liên tục xuất hiện từ ngay trong mỗi nhà thơ.Có lẽ không ở đâu ở công việc nào mà tính đột phá cách mạng lại ghê gớm như thơ.Không chấp nhận con đường mòn có sẵn không đi tập thể tự mình tìm để đi đến cái đẹp như thơ.Thơ vốn như tồn tại sẵn trong thiên nhiên trong xã hội.Các bài thơ thơ thứ nhất đó khi như cố tình che khuất khi như nằm trắng trượt vẫn đầy thách thức với bất kỳ nhà thơ nào.Bài thơ của nhà thơ thật ra chỉ là bài thơ thứ hai.Giữa bài thơ thứ nhất và bài thơ thứ hai còn một khoảng cách.Nhà thơ tài năng thì khoảng cách đó ngắn.

      Tôi thấy có hai cách  đổi mới trên con đường các nhà thơ đi tìm cái đẹp cái mới cái lạ.Đó là đổi mới trong nội dung và cách tân trong hình thức thể hiện.Trong hai cách đó những ai đi tìm nội dung mới thường hay đến đích hơn bởi một lẽ đơn giản là hình thức thể hiện đã được quy định từ trong cảm xúc và nội dung.Nội dung mới của thơ chính là phản ánh sự phát triển mạnh mẽ ngày càng mạnh mẽ của đời sống hiện thực tác động đến tâm tư tình cảm của con người tương ứng tạo ra những tình cảm mới thích ứng để phát triển.Nhưng chính cuộc sống lại thách thức các nhà thơ về cách nhìn cách tiếp cận đúng theo hướng vận động của đời sống hay của lịch sử.Đó cũng là quá trình sàng lọc khắt khe chính với nhà thơ.Cửa nhà thơ tồn tại theo lịch sử quá hẹp.

        Tất cả các giải thưởng dành cho Văn học nói chung và thơ nói riêng chỉ mang ý nghĩa tượng trưng thôi . Nó là sản phẩm một thời qua sự sàng lọc của một nhóm người.Nhà thơ phải đối mặt với thời gian và công chúng nhiều thế hệ.Dù hội viên hội nhà văn nhiều đến bao nhiêu lịch sử chọn ai đi cùng con người trên đường đến tương lai mới là quan trọng.

       Không có nhà thơ nào lại định sẵn cho mình khi viết bài thơ lại phải câu nệ thể loại cả.Thơ tự nó sinh ra thể loại.Thơ tự do tìm lấy người mình yêu tuyệt nhiên không yêu cầu và chấp nhận người mai mối.Thơ là cây thông Nguyễn Công Trứ đôi chim nhạn của Tản Đà. Thơ sinh sống trong vương quốc tự do.Hình thức thơ phụ thuộc vào cảm xúc và nội dung thơ quy định mà thôi.Bây giờ mới thấy thương các nhà thơ xưa dễ đến cả ngàn năm niêm luật gò bó ngạt thở thơ đường.Nó là cái lồng chỉ được phép nhốt 56 chữ theo quy định yêu cầu từ trước.Cái lồng ngược vô lý  đó không phá vỡ được mà nguyên nhân chính là cuộc sống phát triển quá chậm chạp.Đó cũng là lý do tư duy con người ít được biến đổi.

         Đã có một số nhà thơ suốt đời đi tìm sự cách tân hình thức thể hiện.Tôi thấy hình ảnh người thợ thủ công tỉ mẩn khéo tay nắn nót trước sản phẩm của mình.Nhà thơ Bích Khê một trong những người đi đầu trong việc cách tân thơ. Nhưng những bài thơ hay nhất của ông như tranh lõa thể hay ngũ hành sơn...theo tôi cuối cùng cũng bị chính cảm xúc và nội dung của bài thơ dắt dẫn ông.Nhô lên núm vú đồi / sữa trăng nhi nhỉ giọt tả ánh trăng mà thấy đến thế thật có một không hai!Trái lại hình như Nguyễn Bính lại không hề quan tâm cách tân hình thức thể hiện.Ông cứ trung thành với tự nhiên và truyền thống.Ấy thế mà nhiều bài thơ nhiều câu thơ của ông hoan liệt vô cùng.Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay / Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy.Hình như ta mất mát một cái gì đó lòng ta chất nặng một nỗi niềm trước bước đi tất yếu của thời gian.Tầm vóc!Thật tầm vóc (ý Tô Hoài).Nhiều ý kiến cho Nguyễn Bính là nhà thơ đồng quê.Tôi vẫn thích xem ông là Nhà Quê với điều kiện chữ Nhà Quê phải viết hoa.Nhưng Nguyễn Bính phong phú hơn nhiều. Áo cài khuy bấm em làm khổ tôi thì không thể nhà thơ Nhà Quê nào viết được.Khi đã đạt được thơ rồi thì nó cứ trẻ mãi đẹp mãi không bao giờ già.Áo em trắng quá nhìn không ra ( Hàn MặcTử ) Mưa xuân tươi tốt cả cây buồm ( Huy Cận ) Những bông hoa vẫn cứ nở đúng mùa ( Nguyễn Trọng Tạo ) Một mảnh tình riêng ta với ta (Bà Huyện Thanh Quan )...Không biết các nhà thơ hay tìm tòi ngôn ngữ diễn đạt rối rắm trên con đường mải mê tìm cái mới lạ nghĩ gì khi những câu thơ hay lại là những câu thơ giản dị đến không ngờ?Có người nói thơ hay như cô gái vừa đẹp vừa thông minh.Ấy thế mà ta thường gặp các cô gái như một nửa câu  thơ...

        Tôi có đọc nhiều người ngay trên vnweblogs này cũng có sự phá thể phá cách do người viết quá chú ý từ trước nên ít hay được.Điều kỳ lạ đã xẩy ra là tập thơ chữ cái lại được giải!Thơ đâu phải hàng thủ công nhà thơ đâu phải thợ thủ công.Thơ hồn nhiên trong veo như mắt trẻ con đáng yêu như búp bê.Thơ là rượu cất lên từ cái buồn đau mà đẹp của đời sống.Thơ là tiếng hót không kìm được của  họa mi khi trăng lên.Thơ là tiếng đàn violon cao vút mà gần gũi con người.Thơ là dải lụa nhiều màu làm mát mắt mọi người.Thơ có cái cao sang của cỏ.Thơ hay không câu nệ công chúng.

        Đừng xin đừng làm mất vẻ tự nhiên đi khi trong tim chưa chất chứa để tự nó phải bật ra thành tiếng nói trong trẻo lắm thì bạn ơi hãy đợi!Khoa học có thể tạo ra con người từ ống nghiệm nhưng không thể đứa trẻ ra đời dưới chín tháng mười ngày!Đừng vội gì hết số lượng tuy cũng cần nhưng với thơ dường như ít ý nghĩa.Bà huyện Thanh quan thì mãi mãi là nhà thơ ít số lượng nhất.Ấy thế mà ba bốn bài thơ đường luật của bà ( Nếu tính chữ chỉ có khoang 224 chữ !) làm cho thành phố nào cũng lấy làm hãnh diện khi lấy tên bà đặt cho đường phố.Nhà thơ Chế Lan Viên cũng có lần nói thơ dân chủ nhất người có một câu cũng như người có một bài một tập!Vấn đề là có thơ không?

       Ngay cả tên nhà thơ có khi cúng không quan trọng quá vì đơn giản thơ đến trước tên nhà thơ đến sau.Người ta đã từng hỏi đường về quê người sáng tác Truyện Kiêu chứ không nhớ Nguyến Du.TTKH vẫn là một ẩn số chỉ vài bài thơ mà bao nhiêu năm bao nhiêu công trình nghiên cứu hướng một mục tiêu:TTKH là ai?Người ta còn phải tìm vì hai sắc hoa ty gôn kêu gọi.Thế mới biết người sơn thơ mình lên ở khu du lịch Cát bà hãy còn non nớt và nông nổi lắm.Thơ là hồn nên nó chỉ sống được trong môi trường  hồn người mà thôi.Mọi áp đặt đều không thể đối với thơ.Cọn đường thơ đến với hồn người được xuất phát từ hồn người chứ không phải từ thơ.Nhưng thơ cũng không vì thế mà bị động đợi chờ thơ sẽ đi đàng hoàng đến không nịnh mỵ người đọc.Vì thơ biết vòng đời của thơ không phụ thuộc vào các nhà thơ.

3. Chưa bao giờ nhà thơ nói riêng con người nói chung lại " khổ sở " như bây giờ!Cải khổ thân yêu của sự phát triển.Cái mới xuất hiện và cũ đi nhanh chóng. Cuốn sách bị lạc hậu khi đang viết!Câu thơ hay cũng khó lòng tồn tại lâu hoặc được nhiều thế hệ chia sẻ.Nhà thơ như một ca sỹ đứng hát giữa cánh đồng đầy gió!Các thế hệ độc giả không cùng nhận thức không cùng niềm vui.Bởi lẽ họ là sản phẩm của sự phát triển mạnh mẽ trong từng giai đoạn đó.Cách mạng khoa học công nghệ phát triển vũ bão hơn theo thời gian lực lượng sản xuất bùng phát phá vỡ bất kỳ cái lồng nào nhốt nó.Công nghệ thông tin đang làm cho trái đất dần biến thành trái bưởi mà khi bé nhà thơ thường dùng để đá banh! Khái niệm mốt cũng chỉ tồn tại theo ngày tháng sản phẩm trí tuệ khoa học ứng dụng ngay từ khi vừa cho kết quả.Hai xu hướng kinh tế không biên giới và văn hoá phải dân tộc đang chứng minh hàng ngày trên thế giới.Bây giờ làm sao có được những giờ những ngày cả nhà quây quần bên bếp lửa mùa đông để nghe bà kể chuyện nữa.Caí ăn không quá thiếu cái chơi mở ra ngan ngát ít có thời gian để...buồn! Nhưng lại có nhiều bế tắc ngay trong mỗi con người Ít có thời gian để bình phẩm một câu thơ hay! Ít có sự lôi kéo lặng lẽ của vẻ đẹp mang vẻ tự nhiên không ma ket tinh!Trong sự thay đổi chóng mặt đó các thế hệ tiếp nhận rất khác nhau thơ may lắm tồn tại trong cùng một thế hệ.Câu thơ hay cũng bị chìm đi nhanh chóng trước ngách nhỏ thời gian mà mỗi người có được. Ngày nay trong kinh tế người ta dùng chiến lược sản xuất hàng hóa rẻ tiền chóng hỏng!Thơ thì lại lao động thủ công thơ không sản xuất hàng loạt được thơ không công nghiệp được!Thơ như không cần đến nhân lực công nghệ hay trình độ quản lý...Thơ chỉ dựa vào thơ thôi!  

         Mới hôm qua còn nông dân sáng đã là thị dân.Đêm qua đi ngủ còn đập chân vào cái chổi sáng đa đi giày cao gót rồi.Chưa bao giờ người ta chuộng chiều cao bằng lúc này.Nhà cao tầng thành phố chọc trời.Sữa để tăng chiều cao.Guốc đế cao kê vào chân nếu không may bị thấp!Cô gái ngày xưa cao một mét sáu là khó lấy chồng rồi nay được xem là thấp.Một sự kiện xẩy ra bất kỳ nơi nào đó trên trái đất con người biết ngay tức thì.Thời gian trong kinh tế thị trường toàn cầu hoá bay vun vút.Cuộc cạnh tranh kinh tế mang tính toàn cầu đã đẩy các nước nghèo nếu không tự vượt lên tìm cách thích nghi thì thất bại.Nhưng những nước giàu cũng rơi vào cái khó của người trên cao cuộc khủng hoảng tiềm ẩn và xẩy ra bất kỳ lúc nào mà có thể không bắt đầu từ nước mình.Thơ có giúp gì không cho những chiến sỹ trên trận chiến kinh tế hôm nay?Các chiến sỹ đó chính là công chúng thơ hôm nay có cần thơ không . Rất cần hơn bao giờ hết nhưng là thơ đáp ứng yêu cầu tình cảm của họ!
      Tất cả những sự thay đổi và đòi hỏi đó đều làm cho các nhà thơ cho mọi người chóng mặt và lạc hậu là không tránh khỏi nếu không tự thay đổi mình trước hết là tư duy nếu muốn nhận thức đúng nguyên liệu trung gian cho những bài thơ của thời mình sống.Từ đó thay đổi cả nội dung và hình thức thể hiện phù hợp với nhu cầu mới của công chúng. Một lát thôi bỗng như tất cả bị mất ngôn ngữ!

      Vậy thì thơ của thời kinh tế thị trường toàn cầu hoá sẽ ra sao?Liệu thơ có thể đứng yên không hoặc thay đổi chậm?Hai khả năng đó tức là đi thụt lùi.Trong điều kiện mới ấy các nhà thơ trẻ có nhiều lợi thế nếu xem xét về mặt lý thuyết. Nhưng mấy chục năm qua chủ yếu thơ của những người trẻ tuổi lại đột  phá ở hình thức và một số nội dung không căn bản.Nhà thơ bao hàm năng khiếu nếu chỉ cậy vào năng khiếu cuộc sống bỏ xa ngay.Không có lửa chúng tôi làm ra lửa ( Hữu Thỉnh ) câu thơ hình như có ý nhắc nhở sự chủ động nhất định với mọi người với thơ càng cần thiết.Nếu không cuộc sống phong phú hơn mà hình như thơ lại nghèo đi.Một số người cho rằng cái gì trước đây không thích hợp  không viết thì bây giờ cứ thế mà viết.Cuộc đời có gì thì thơ có cái đó.Thơ sex như một sự bù trừ lớn nhất .Sex cũng không sao nhưng thơ thì phải đẹp. Đẹp để chia sẻ với con người căng thẳng trong cuộc sống hiện tại. Chỉ thế thôi đã có nhiều ý kiến khác nhau Không hiểu từ đâu và vì sao một số người trẻ tuổi làm thơ lại rất buồn?Cuộc đời có buồn không dường như nó trườn qua cái buồn mà phát triển mà đến cái đẹp.Dù như thế nào cuộc đời vẫn là một sự phát triển biện chứng.Một số khác ít thôi lại bằng cách viết như thơ nước ngoài.Một số không vượt qua được thơ mới thấp hơn thơ mới một số viết theo thơ đường! 
      Khi văn hoá dân tộc đã đứng vào vị trí quan trọng nhất của sự phát triển ở tất cả các nước thì một số nhà thơ ở ta không phải nhà thơ nào cũng tôn trọng đúng mức.Ngày càng có nhiều con đường trên thế giới đi rất dễ lạc thế mà la bàn của các nhà thơ hình như ít có hoặc la bàn cũ quá. La bàn đó được cấu tạo từ văn hóa dân tộc.Nền móng nhà thơ phải được đúc bằng văn hóa dân tộc.Tôi đã gặp một số nhà thơ trẻ không biết tục ngữ ca dao và truyện kiều.Những ngọn khói lam chiều đang mất dần trong sự phát triển.Thơ cứ khư khư chủ quan yên phận không ít nhà thơ xem thẻ hội viên nhà văn như cái bùa hộ mệnh chứng chỉ tài năng!Những nhận thức ấu trĩ như thế góp phần giết chết thơ.Họ đã đang và sẽ bi văng ra khỏi thơ mà không biết.
      Chưa bao giờ thực tiễn lại đòi hỏi trình độ nhiều mặt sự chín chắn tầm tư duy của nhà thơ như lúc này khi thế giới đã toàn cầu hoá kinh tế.Năng khiếu và kiến thức rộng lớn vốn sống cơ sở của tác phẩm thăng hoa chứ không phải sự dung tục làm người ta nổi tiếng!Nổi tiếng của kẻ đốt đền.Hơn ai hết nhà thơ trước hết phải là nhà văn hóa.Thiếu điều này dấu hiệu cho thấy họ đã đi ngược với lịch sử rồi.Đó là những báo hiệu một bộ phận thơ Việt Nam còn quá nặng nề và đang có lúc mất hướng có vẻ xa rời vì không nhận thức được cuộc sống phức tạp mới cuộc sống đó trong bốn ngàn năm vừa xuất hiện hơn hai mươi năm...


More...

Hoàng hôn muộn- thơ VC

By VƯƠNG CƯỜNG

 

Hoàng hôn muộn
VƯỜNG CƯỜNG

chuồn

Chim lật gió nắng không còn trai trẻ
đã hoàng hôn chuông thỉnh rụng b
thu
dòng sông chẳng hát v
như thuở nhỏ
êm đềm xanh ào ạt du mù u


Niềm vui phủ lớp sương mờ ảo m
ng
nỗi đau qua  lắng núi vi trưa hng

mây áo mỏng hng hờ thắt nút 
  
nước mắt rơi tự nguyện có còn không?

Gió thiếu nữ lưt lê
xào xạc lá
nắng đàn ông bản nhạc phảng pht
lời
trưa ốp nếp cong nỗi lòng chín đợi
chiều lưu ban tím mận ngập ngừng  rơi

Hoàng hôn ạ cánh chim còn nguyên vẹn
sông miên man khúc hát vi l bi

hoàng hôn cuộn lòng thu chờ trăng gọi  
lá bàng rơi cung quyt ngp vai đ
i

Hoàng hôn muộn còn hơn không đến
anh trở về nng phượng lng tri
mây
bên bàn phím chim bay về ngược
 gió
hoàng hôn đi anh lại tím theo ngày.

HN 16-3-2009

VC



More...

CHÚC MỪNG CHỊ EM NHÂN NGÀY 8-3!-VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG

Photobucket


CHÚC MỪNG CHỊ EM VNWEBLOGS VÀ BẠN ĐỌC NHÂN NGÀY 8-3!
VƯƠNG CƯỜNG


More...

Ngày mai-thơ tặng Tiên- VC

By VƯƠNG CƯỜNG




Ngày mai

VƯƠNG CƯỜNG



Nửa đời hoang mây ngỡ bờ sóng dữ kia là nơi ngọn khói bình yên trải vàng hoa mướp
đam mê huyền hoặc con chuồn ớt đỗ rồi bay vẽ vòng làm thơ em tưởng đỏ
hoang phế năm tháng đi qua giao hưởng trái mùa tuổi xanh tóc bạc
nỗi đau cười thành tiếng nấc trong veo như mắt giếng Mỹ Châu

Có thể mang lông ngỗng rải qua núi qua sông qua cánh rừng nung đỏ
ngoái mặt trời rơi lõm hoàng hôn trăng treo mòn vách mây hoen vẹt
anh khát bước đi trong mưa vội vàng gió táp mặt người khô cháy
nghe cựa quậy trong tim một mầm cây miễn dịch phế tích buồn

Em cuối trời vết thương nhức buốt ngày mắc võng sang đêm
ngược đường lông ngỗng trắng sóng tràn đêm sang ngày rưng rức
nghe tiếng mỗi bình minh chim hót rơi những mùa buồn loang trong gió
dòng sông cuộn lên muốn quay trở lại ru một thời hoang dại một thời em

Ngày mai ngày mai ư có thể ngày mai...
khi lông ngỗng trắng một miền ký ức
khi đêm không còn là trại giam nhốt một mầm cây
khi ấy trăng sao mộng mỵ ban ngày...

VC

More...

Khất thực-Thơ VC

By VƯƠNG CƯỜNG




 Khất thực
VƯƠNG CƯỜNG



Anh khất thực với cánh đồng mây trắng
Góc trời xa ngửa mặt với tàn chiều
Mây vẫn lượn vô tình anh ngóng đợi
Núi khoác vàng sáo réo rắt phiêu diêu

Anh khất thực dòng sông mê mải cuốn
Anh theo sông chảy mãi đến chân trời
Sông oà vào nỗi lòng của biển
Anh với chiều không trọng lượng chơi vơi 

Anh khất thực với ngang tàng của gió
Anh bay theo về phía những vì sao
Gió vào nhà hồ lô cửa khép
Một mình anh biết gõ cửa phương nào

Em xa quá anh ngóng trời ngóng đất

Ngóng bình minh khất thực trái tim yêu

16-2-2009
VC

More...

Mười phút với nhà thơ HOÀNG CÁT-VC

By VƯƠNG CƯỜNG



 

Mười phút với nhà thơ Hoàng Cát

VƯƠNG CƯỜNG

27.7.2008


( Mượn anh NTT tấm ảnh này và giữ nguyên lời dẫn: Lau nước mắt để chụp tấm hình kỷ niệm nào thương binh Hoàng cát ơi!)



      Tìm mãi rồi cũng đến ngõ 103 phố Nguyến An Ninh ngôi nhà nhà thơ HC thật yên tĩnh không nghe tiếng cười nói sao tôi thấy rất vui và ấm áp lắm.Giữa thủ đô đất là vàng tôi còn nghe nếu bán Tôkiô mua được nước Mỹ nếu bán Hà Nội mua được
Tôkiô thế mà nhà thơ Hoàng Cát có một khoảng sân kể cũng rộng! Đón tôi từ đầu ngõ với chiếc chân giả nhưng đi như thật Hoàng Cát cười rất tươi.Cây khế chào tôi bằng sự vàng ươm của tất cả quả. Gió valentine từ sáng sớm thật mát.Tôi nói anh nên trồng phía đối diện một cây táo.HC cười ờ ờ...Không trả lời anh dắt tôi lên phòng văn.Sàn trải thảm! Ba chiếc ghế Sôpha tủ rượu.Trên tủ tôi thấy anh treo bức chân dung Huy Cận do con trai nhà thơ Huy Cận vẽ và bút tích bài thơ do Huy cận tặng.Trên tường có nhiều ảnh ngày anh còn quân ngũ ảnh anh chị đặc biệt có bức ảnh anh và nhà thơ Xuân Diệu người nhận HC làm em nuôi...
Hoàng cát cười nét cười thanh thản lạ thường.Tôi nói nếu không tự vượt qua trong cuộc đời oan nghiệt thì có lẽ anh đã chết lâu rồi!
     
Đầu năm mới lại nói gở tôi thấy mình nhỡ lời.Không ngờ HC rất thích thú cười khà khà .HC nói mấy câu tiếng pháp rồi dịch cho tôi hay đời là phải biết chấp nhận và vượt lên hướng tới đích của mình.Không ai khác mà chính mình phải tự biết cân bằng vui vẻ sống và làm việc. Nhà thơ nói mọi giàu sang phú quý đều là vứt đi nếu chủ nhân của nó không có một đời sống tinh thần phong phú.Kinh thánh coi đời là cõi tạm thật có lý! Thế giới quan của HC như thế nên anh đã vượt qua được quảng đời dài lẽ ra nước mắt thì anh lại để cho bạn bè những nụ cười không thể sảng khoái hơn.Tôi không thuộc thế giới quan như anh nhưng tôi hiểu cái lý của thế giới quan đó.Tôi chấp nhận thế giới quan đó và chấp nhận tôn trọng thế giới quan đó của anh.Từ đây tôi hiểu HC và thơ HC hơn nhiều.
     
Anh lấy chai rượu màu vàng vẩn đục rót hai cốc mời tôi rồi nói Nguyễn Quang Hà ở huế hết là gửi ra cho anh đấy.Tôi bảo thật thà rượu ngâm gì đó anh?Rất đặc biệt! Rồi anh kể một bác sỹ chăm sóc sức khoẻ Bác giờ đã ngoài tám mươi rồi thân với bác sỹ chăm sóc sức khoẻ cho Mao Trạch Đông truyền cho bí quyết đó. Coi như lộc để tuổi già có cái sinh sống.Uống đi tăng cường sức khoẻ và tăng đàn ông lắm. Nói đến đây HC cười rung rinh.
     
Thấy tôi đồng tình HC nói tiếp thực ra trên đời của con người cuộc sống tinh thần mới là quan trọng. Rồi anh kể Degaul khi bước vào phòng trà chỉ một số người đứng dậy bắt tay. Nhưng Aragan thì tất cả đứng dậy bắt tay. Đời người cuộc sống tinh thần mới là quan trọng anh nhắc lại. Anh viết thơ toàn buồn!Tôi nói em không thích thơ buồn vì cuộc sống đã buồn rồi.Như minh chứng em làm việc ở khu ấy rồi thoắt dậy tìm một tờ tạp chí rất cũ có khoanh dấu một đoạn. Tôi xem bìa thì ra là tạp chí Học Tập.Rồi anh đọc truyện ngắn này là...Lần đầu tôi mới biết câu chuyện cây táo ông Lành ghê gớm hơn mình tưởng. Trước đây tôi chỉ nghe dư luận thôi như khi còn ở quê nghe những giai thoại về anh.Tôi bàng hoàng nghe những chỉ trích và nghĩ anh còn may lắm. Như hiểu ý tôi HC nói may có cái chân giả này cứu nếu không đi tù là cái chắc. Khi mất chân trong máu lửa chiến trường đâu biết có ngày nó cứu anh. Tôi lại nhớ cái vỉa hè mưa nắng của anh đẵng đẵng đau buồn.
     
Nhưng HC lại cười anh còn bận một tháng nữa làm tuyển tập chỉ thơ và một số ý kiến bạn bè thôi.Tôi bảo anh làm đi và bỗng tin rằng một mai hoàn thành bạn bè sẽ ngày càng hiểu anh hơn và nhất định mọi người sẽ được đọc thơ mà họ yêu mến và theo cách riêng mà ủng hộ ủng hộ thơ của một nhà thơ hết lòng vì thơ không kể bản thân mình.Tôi có ý định mời HC ra nhâm nhi một chút gì nhưng lúc này thì không thể.
      Tôi đứng dậy chào anh ra về. Xuống sân gặp chị HC nói em a. đây là VC em TQ đó.Nghe đến tên Thạch Quỳ chị nở một nụ cười như nói với tôi tôi biết rồi đều là
thương binh văn học!Chị trông HC cầm mấy quả khế thì bắt hái thêm nữa.
      Trên đường về mặc dù bị kẹt xe
lòng tôi nặng trĩu một nỗi niềm sao nhà thơ hễ viết ra là buồn buồn đến khóc được trên từng câu thơ vậy mà khi gặp nói chuyện lại vui vẻ yêu đời đến thế? Hoàng Cát xem đời là cõi tạm chấp nhận tự mình vượt lên không hề ác cảm thù oán một ai.Tôi chợt nghĩ cuộc đời ấy thù oán cũng đúng chứ có sai đâu nhưng bản chất HC là thi sỹ thật sự nên lòng anh bao la lắm. Ngày valentine tôi lại được chứng kiến và biết rằng làm vợ nhà thơ HC đầy đau thương trắc ẩn như thế sao chị cũng rất giống anh thanh thản nhẹ nhàng và hiếu khách trọng bạn bè đến thế!

VC
Preview

More...

Cỏ mật-thơ VC

By VƯƠNG CƯỜNG



Valentine cho Tiên

Preview

Cỏ mật

VƯƠNG CƯỜNG


Anh nói gì trong mùa cỏ mật với em đây
Đêm đánh thức khoảng trời đan mây tím

Chiều Hồ Tây nhặt giùm anh nụ hôn ngọt lịm

Cả ngày mong gió thổi rát mặt người


Em gói hồn anh thương nhớ ơi !

Chùm ngũ sắc dệt ta vào  trái tim đang quấn chặt

Thăm thẳm em thăm thẳm anh và khát
Không thể nhầm giữa hơi thở biển và em

Mùa cỏ mật hợp lưu những dòng chảy đan xen

Tắm hồng nhan ai ngất ngây phương Nam hồn lá

Nước sông Hồng xoáy chi mà đỏ lạ

Ngả ba đời mặn một khoảng xa em


Anh dầm mình trong hôi hổi tháng giêng

Tìm mùi hương giữa vô chừng cô độc

Vội chi chiều mà quên đi ngọn heo may đang uống mật

Dấu chân em qua sóng trói vô tình...



HN 13.02.09
VC

More...

Thơ tặng Tiên-VC

By VƯƠNG CƯỜNG



 

Đoá hoa mong

VƯƠNG CƯỜNG


Lời em nói gió mang về ngõ nhớ
em và thơ ríu rít chọn bờ thương
anh hái tặng bàn tay còn bối rối
bàn tay còn bận dệt thảm cô đơn

Anh lắng nghe tiếng guốc trong hồn
đi nhè nhẹ về phía trời hửng nắng 
kìa bông hoa cuối trời mây trắng
kìa trời yêu chi chit sao mơ

Còn nguyên cả một mùa xuân vừa hé
sáng xuân ơi xa xót một bàn tay
bàn tay ơi sáng oà lên em vẫy
đá ngổn ngang trong nỗi nhớ vơi đầy?

Đời vẫn gió vẫn mưa ướt sũng lời chim hót
em vẫn tươi như một đoá hoa mong
anh khép vội nỗi buồn còn trong áo
một chân trời le lói gói hừng đông.

Sáng 7 tết Kỷ Sửu
VC

More...