Nhật ký - VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG

VƯƠNG CƯỜNG

Ngày 29-4

Chiều tối 21-4 Tam ra tối hậu thư chuẩn bị đi Quảng Trị nhé không được từ chối!

Mình trả lời bận mất rồi! Bận gì? Giảng! Giảng cho ai? Đại học công nghệ. Tam cười khơ khớ cả nước nghỉ đấy! Mình gọi cho trợ lý khoa em ơi mấy ngày 30-4 và 1-5 trường mình có nghỉ không? Cô trợ lý cười nghỉ cả nước thầy ạ. Đôi khi mình tự cười đúng là ngây ngô!

 

alt

10g30 xe vợ chồng Tam đến đón. Nhằm đường Hồ Chí Minh thẳng phương Nam. Bao nhiêu lần hai anh em đi vẫn những câu chuyện nói mãi vẫn đầy cảm xúc! Có khi hai thằng chỉ đọc những bài học thuộc lòng từ thời cắp sách đến trường phổ thông. Ngắn thì bốn năm câu dài thì cả những bài văn tế của cụ Phan Bội Châu hay Nguyễn Đình Chiểu…Những bài văn ấy vẫn sống mãi trong lòng hai đứa.

Qua đèo ngang Tam bảo trưa ăn cơm Đồng Hới. Mình bảo Vương Mạo ở đó đấy. Mắt Tam sang lên anh liên hệ đi kéo Mạo đi cùng.

Mình có hai người bạn lạ lùng nhất. Vương Mạo em họ học sau 2 lớp. Khi mình học lớp 5 Mạo lớp ba một hôm hai anh em đi tắm Mạo hỏi sao người ta nói trái đất tròn hả anh? Chẳng biết cách nào trả lời Mạo bảo Đỉnh Chômôlungma cao 9000m biển Thái Bình Dương sâu 8000m trái đất tròn sao nhỉ? Tam thì khi hai đứa vào bộ đội trong buổi học chính trị mình ngồi sau nhìn lên thấy Tam vẽ con cò chân co chân duỗi tưởng bay được. Giải lao mình hỏi mày kiến trúc à? Không xây dựng!

Riêng Mạo và Tam chỉ quen nhau khoảng 6 tháng nhưng rất đặc biệt. Hai ông bạn này có kỷ niệm nhớ đời đó là năm GS Tạ Quang Bửu bộ trưởng bộ đại học và trung học chuyên nghiệp đích thân ra đề thì toán đại học. Khi năm thứ nhất thầy dạy toán mình nói chấm thì lần đó rất nhanh! Vì hơn 90% điểm không! Thế mà Mạo và Tam được hai điểm! Trong mắt sinh viên thuở ấy hai thằng này như anh hùng! Khi chiến trường tạm ngương tiếng súng lần đầu tiên VN cử đoàn học sinh thi toán quốc tế đó là năm 1974. Hoàng Lê Minh Nguyễn Đình Hòa…nổi lên như cồn! Trong cái lán nhỏ giữa bãi cát Cửa Việt súng ống nằm trên giá xung quanh đầy mảnh đạn bom rỉ vàng Mạo Và Tam đang mỗi người một góc giải các bài toán quốc tế! Tam giải được một bài thì chịu không thể giải bài thứ hai. Mạo giải ba bài còn một bài thì không hiểu đề ra. Từ đó hai thằng thành bạn thân. Mấy tháng sau cả hai cùng được gọi về trường đại học kỷ thụât quân sự. Xe đến HN Mạo xuống xe và hẹn mai cùng gặp lại nhau ở trường. Tưởng Mạo có người quen hóa ra không phải hắn đi thẳng vào khoa toán trường đại học tổng hợp HN. Sáng mai gặp Tam hắn nói hóa ra bài tao không giải được là bài dễ nhất! Trong bài toán đó liên quan đến bàn cờ vua mà ở VN mấy ai đã biết!

Hai thằng vào học thật may mắn ở đây cả hai được gặp một người thầy vốn dạy toán cho mình khi học lớp 8 thầy Hà Huy Hân. Từ đây ba thằng có chung một người thầy mỗi lần nói đến là nói mãi không hết. Tam kể cứ sau mỗi lần giải toán thầy Hân đứng sau lưng Mạo nói nhỏ anh Mạo có cách nào khác không? Nhưng nhớ nhất một lần thầy gọi Mạo lên chữa bài tập. Mạo viết hết ba cái bảng xóa viết vẫn chưa giải xong thì hết giờ. Thầy dạy hóa đã đứng trước cửa. Thầy Hân ra xin thầy hóa ba tiết cuối và nhường ba tiết toán ngày sau. Thầy hóa cũng đồng ý. Thế là Mạo dùng nốt ba tiết hóa giải bài toán. Thầy Hân cứ tủm tỉm cười không hề sốt ruột. Khi Mạo giải xong thì đã quá giờ nghỉ. Thầy Hân lại cười và nói nếu người khác bài này chỉ giải trong 10 phút! Nhưng rất thú vị anh chẳng đọc sách bao giờ. Cái người ta đã chứng minh mình chỉ dùng thôi thì anh lại mất thời gian đi chứng minh rồi mới dùng!

 

alt

Mình nghe Tam kể mà nhớ lại hết cả thầy Hân và Mạo. Nếu không phải thầy Hân dòng dõi toán và rất đề cao tính sáng tạo thì đâu dám dành cả buổi cho Mạo làm cái vô lý kia. Mình kể một lần vô tình uống bia với mấy người bạn ở đại học kỷ thuật quân sự họ không biết mình vốn là học sinh thầy Hân hơn thế thầy xem mình như em ruột họ nói ở trường ấy có một thầy dạy toán chỉ có bằng cử nhân thôi nhưng trí tuệ thì tiến sỹ toán đều rất kính nể. Mình hỏi ai họ bảo thầy Hà Huy Hân. Mình nói với Tam chỉ mình Tam thầy Hân mới biết cái tài của Mạo. Mình kể khi đến thăm Mạo ở trường đại học tổng hợp mạo học toán cơ ra đón mình chỉ đi dép một quai! Nếu có 50 người có bài toán khó cần tìm người giỏi nhất để giải thì chắc chắn không ai nghĩ đến Mạo! Lôi thôi chẳng chú ý gì đến ăn mặc. Tam kể khi ở đại học kỷ thuật quân sự nhìn thấy Mạo đang giải toán quân hiệu bẩn nát treo lủng lẳng trên ve áo. Khi thì hết môn các lớp khác đã có điểm 10 mà lớp mình chưa có thầy chủ nhiệm gọi Mạo vào 15 phút ra lớp có điểm 10 rồi! Tam nói lớp tôi học nhiều thằng là chuyên tóa của bộ nhưng nếu tôi cố gắng có thể đuổi kịp còn riêng Mạo thì cố gắng cũng không thể bằng được. Toán như tự nhiên nằm trong đầu Mạo khi cần thì bò ra vậy. Một lần hai thằng cùng làm bài tập cơ lý thuyết (sinh viên thường nói lơ mơ như cơ lý thuyết) Mạo cứ vẽ vẽ chỉ chỉ có lẽ là thế này và cuối cùng giải ra nghĩa là Mạo cũng chưa biết gì nhưng tư duy suy luận quá siêu nên tìm ra đúng. Khi có chủ trương ai có khó khăn muốn ra khỏi trường thì làm đơn có chứng nhận của địa phương thì cho ra hết. Chỉ còn Mạo là không được trường biết cái tài toán của Mạo nên muốn để đào tạo làm thầy giáo. Mình kể chuyện này cho bố Mạo nghe ông bảo Mạo không thể ra vì số tử vì gẩy đàn trong ống tre!

Những câu chuyện trên Tam kể cho mình nghe gần 40 năm lần nào cũng đầy cảm xúc. Gần 40 năm Tam và Mạo chưa hề gặp nhau. Mình liên hệ với Lý Hoài Xuân nối máy được với Mạo. Tam từ chối không nói chuyện để cho cuộc gặp càng bất ngờ hơn. Xe ngoặt vào đường hẹn Mạo Lý Hoài Xuân đã đứng sẵn. Xuống xe Mạo và Xuân đón mình luống cuống. Mình chỉ Tam bảo ai đây? Mạo chào anh! Mạo tưởng người cùng đi với mình. Cùng lúc đó Mạo reo lên thằng Tam rồi ôm lấy nhau. Mình chứng kiến hai người gặp nhau sau gần 40 năm mà không hề có khoảng cách. Kéo nhau vào nhà hàng ăn và nói chuyện không dứt. Đi Quảng rị luôn! Mạo bảo gấp quá phải trực (Mạo làm ở đài phát thanh và truyền hình Quảng Bình) tiếc quá nét mặt Mạo và Tam cùng nghệt ra…Trời đã nắng.

(Còn nữa)

More...

Đi chợ...VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG

Đi chợ…

VƯƠNG CƯỜNG

 

alt

      Khi đến một tỉnh thành phố trong hay ngoài nước mình thường nhớ lời anh T.N.H muốn biết tình hình kinh tế văn hóa xã hội…của nơi nào đó thì nên vào chợ vào chợ là biết ngay.

      Vậy mà suốt thời gian học phổ thông có hai con đường đến trường qua chợ gần và  không qua chợ xa. Mẹ mình khuyên không đi qua chợ chịu khó đi xa. Khi vào học đại học bạn rủ đi chợ mình trố mắt sao con trai đi chợ à? Thấy mình ngạc nhiên anh bạn bảo con trai Hà Nội ai cũng biết đi chợ! Thế là đi. Hai thằng mua con cá mè hoa một ít hành ớt gia vị…về xoay trần vào nấu nướng. Thực ra mình xách cá từ chợ về và quan sát viên khi nấu. Một hôm bà chủ nơi ở trọ nhờ thổi cơm “tôi đi có việc nên về trễ”. Vo gạo nhen lửa sôi cạn   vùi tro xong. Hóa ra thổi cơm cũng chẳng khó lắm. Hơn 12 giờ bà ấy về mồ hôi nhễ nhại tay quạt miệng nhai trầu. Anh thổi cơm chưa? Xong lâu rồi ạ. Bà tỏ ra rất vui. Hơn 15 phút sau   mới lục tục soạn bát bê nồi cơm ra. Bỗng bà la lên đúng là dài lưng tốn vải các cụ nói cấm có sai. Cơm vừa sống vừa khê chó nhà tôi cũng chẳng ăn được! Bà đổ nồi cơm vào sọt rác (mẹ mình không bao giờ làm vậy). Mình chỉ biết im lặng. Từ đó bà dạy cách thổi cơm kho cá kho tôm…Phải nói mình cũng nhanh đi cơm vừa chín tới nơi tiếp giáp với nồi vàng ươm mà không cháy. Tôm ăn vừa dòn vừa bùi phải nói là ngon. Bà chủ ngạc nhiên anh giờ làm cơm ngon hơn cả tôi cơ đấy.

      Chỉ có việc đi chợ là vẫn không làm được. Hồi sinh viên mỗi lần đi về mấy thằng cứ chơi bài mang vác khi thì mực khi thì mỳ chính khi thì lạc với công thức trả đủ tiền ăn tàu xe và còn gặp nhau uống rượu. Gặp CA hay quản lý thị trường thì mặt la vê lên coi như ta không làm chuyện đi buôn tầm thường. Đứa nào cũng hoàn thành xuất sắc chỉ mình đội sổ.

      Một lần vào chợ Vinh thấy lạc rẻ quá lạc Nghệ An thì ngon nhất nước làm 50 kg phen này bọn bạn tha hồ mà kinh ngạc nhé. Mình không còn làm xấu đội hình nữa. Mang vác như cửu vạn đến trường bọn bạn xúm vào có được 30 kg không? Đúng là bọn này tẩm thật 50 kg của người ta đó. Chúng trợn mắt lên. Cuối cùng lên nhà ăn tán mượn được cái cân. Trọng tài này chẳng biết bênh ai nhé! Mình bấm bụng định cân xong thì cười một trận cho bõ ghét bọn ngố! Hai thằng hì hục 30 kg! Chết rồi khi mua 50 kg mà cán cân “công lý” vổng lên cơ mà. Chúng nó được bữa cười phải nói là mày mua rẻ thật. Chỉ cho điểm cao khi mày làm cửu vạn thôi.

      Mất hóa ra lại được. Giờ bọn bạn gặp nhau có ai quên mình đâu haha…Ôn nghèo kể khổ quay đi quay lại vẫn chuyện mua lạc! Ra nước ngoài đi hội thảo khoa học trước khi đi học nhanh mấy chữ tiếng anh về hỏi giá cả mua bán phiên âm bỏ túi tiếng Anh Pháp Đức Tàu Hàn Malaixia…Người bán hàng cứ tưởng mình thạo tiếng xổ ra hàng loạt hoa mắt đau đầu ngố lắm ai nhìn thấy lúc ấy chắc lại thành kỷ niệm nhắc đời. Cuối cùng họ đưa ra cho cái máy tính. Họ bấm giá mình mặc cả haha…thế mà chẳng lần nào không mua được hàng. Hớn hở mang về diện nghênh ngang áo ngoại nha lên lớp dự hội thảo hay ngồi hội đồng chỉ sợ cái cô rót nước chưa nhìn thấy! Một hôm thấy thằng bạn diện đúng cái áo ngoại như của mình thì hỏi đi khi nào mà im tiếng thế? Nó ngớ ra đi đâu? Giả vờ ghê nhìn cái áo đang mặc là biết liền tây Đức! Nó cười lớn madein Cổ Nhuế rẻ như cho. Mình hiểu rồi về xem lại mặt nghệt làm cho đêm đã tối còn tối hơn đắt gấp mấy lần không phải tiền mình cũng tiếc…

      Giờ mỗi sáng ra chợ các bà bán thịt cá rau đều nói khi nào bán cho mình cũng rẻ hơn người khác mình lại nhớ mua lạc ở chợ Vinh. Những khi ấy mình lại nghĩ chợ đời mình còn kém hơn chẳng nói cho ai biết đâu haha...

More...

Trên đại lộ TƯƠNG LAI - VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG

TRÊN ĐẠI LỘ TƯƠNG LAI 

VƯƠNG CƯỜNG

 

Sáng nay nghỉ lễ mình phóng xe trên đại lộ “Tương Lai” ngày lẻ toàn xe biển số lẻ!

      Vừa qua ngã ba Quá Khứ công an phân luồng dòng người xe khựng lại. Nghe tiếng động mình quay lại hóa ra một vụ va chạm giao thông. Hai ông bà già khoảng 65-70 tuổi ngã lăn ra. Khi đó thấy một cụ ông đang dựng chiếc xe máy ngã dậy cụ bà đỡ cụ bà kia dậy và luôn miệng xin lỗi. Hai ông bà ngã kia cũng lồm cồm dậy cũng xin lỗi! Người ngã cũng xin lỗi người không ngã cũng xin lỗi! Cả bốn người lại lên xe lục cục chào nhau gật đầu rồi lại tiếp tục đi…

     Đến ngã ba Hiện Tại nghe tiếng ai quát “tăng tốc lên!” mình không dám ngoái lại nghe như một tiếng bom ngôi nhà 5 tầng đã thành gạch vụn khói bụi ngút trời sau lưng. Không biết có ai bị lấp trong đó như Lèn Cờ không? Trấn tĩnh giây lát ngẩng mặt lên nhiều ngôi nhà cao tầng nghiêng có đến nửa mét rùng mình… Trước mặt người xúm đen đỏ hóa ra có người rơi vào hố tử thần. Dọc đường còn thấy bao nhiêu hố ga không nắp có khi cắm một cành lá có khi không ai cũng tìm cách tránh đi.

       Xe lại va chạm nhau may chẳng xe nào bị đổ cả và cũng không ai việc gì. Đất nước đang thời phát triển mạnh đường sá chưa theo kịp nên tắc đường tai nạn là chuyện bình thường. Ở thành phố các nước phát triển người ta tính khoảng cách đường đi bằng đơn vị thời gian cơ mà. Đang nghĩ thế bỗng bốn người hai nam hai nữ trạc chừng 20 vừa chạm nhẹ nhau dừng xe lại chẳng nói chẳng rằng lao vào đấm đá nhau. Thì ra bây giờ con gái đánh nhau cũng dữ thật. Một em bị xé toạc áo toạc cả quần…Bất ngờ một em trai rút ra con dao Thái sáng loáng. Một người chém mạnh vào cánh tay dao văng ra…Nghe nói ông này ngày xưa là lính đặc công từng đánh nhau với quân Nam Hàn. Hóa ra người từng phải đi đánh nhau lại không đánh nhau người chưa phải đi đánh nhau lại hay đánh nhau. Ông vừa hất cách tay vừa nói sao không sinh sớm hơn chút nữa mà đi đánh giặc?

     Tiếng loa phát thanh phường: Chìa đôi bàn tay trần chàng dân quân tự vệ này bảo: “Lúc đó chẳng thấy sợ là gì. Máu đỏ. Thịt nát. Mặt không còn nguyên vẹn...“Hôm qua mới tìm lại được mấy bộ phần thi thể đấy đặc biệt là mấy đôi chân phần lớn đã nát". “Nhà  nào đưa thi thể về còn thiếu bộ phận gì thì đăng ký. Sau khi tìm thấy chân họ sẽ nhận diện chân người thân mình qua chiếc quần hoặc chiếc bớt nốt ruồi trên chân”. Thì ra chuyện Lèn Cờ! “Để xảy ra một điều như thế là không hay” –Việc xảy ra sự việc tại mỏ đá là một điều đáng tiếc. Lạnh sống lưng khi nghe ông PCT nói như ngậm tuyết! Nhạc ò í e loa phường lại oang oang: Cả thế giới khâm phục Nhật Bản. Một dân tộc đặc biệt trong mất mát hy sinh họ trầm tĩnh trật tự cắn răng chịu đựng đùm bọc chia sẻ tuyệt nhiên không có trộm cướp hôi của. Mình nhớ có ai đó nói trong đầu người Nhật làm gì có những chữ ấy khen họ cũng như không! Lại ò í e chương trình ngâm thơ nghe giông giống thơ Đường! Rồi lại thơ lục bát: Phường ta chẳng phải phường thường / phường ta cửa ngõ trung ương rõ ràng!!!!!

    Mấy em gái đồng phục xanh – trắng bá vai quanh một em đi về phía con đường nhỏ…Hình ảnh đó thật đẹp. Bỗng nghe tiếng xe máy nẹt po thoáng rùng mình thấy hai tốp rượt đuổi nhau xe như bay đánh võng như chốn không người. Mình sang tận mé đường mà tim vẫn đập chân vẫn run. Hóa ra mấy hiệp sỹ SBC vừa phát hiện nhóm giật dây chuyền vàng của phụ nữ đi đường. Một lát xe các hiệp sỹ quay lại kẹp giưa hai hiệp sỹ là tên cướp bị còng tay mình trần trùng trục. Nghe kể em gái sáng thấy giữa đám bạn bè hồn nhiên kia bị đánh hội đồng...có quay video hẳn hoi nhé! Một khu công nghiệp khói hối hả bay một toán nông dân quần áo mặt mũi nhàu nhĩ đang tiến về Thành phố dưới tấm biển: Cấm người nhập cư!

     Ở ngả ba Tương Lai trời nắng mệt nhìn lên tấm biển nghe ai đó cố lên phải chấp nhận hiện tại tìm cách lách tiến lên mặc dù còn xa phải trả giá nhưng nhất định đến!

 

 

 

More...

Hà Nội ơi đừng sợ người nhập cư nhé! - VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG

HÀ NỘI ƠI ĐỪNG SỢ NGƯỜI NHẬP CƯ NHÉ!

VƯƠNG CƯỜNG

alt


.      Mấy hôm nay nghe các đại biểu quốc hội tranh luận chung quanh vấn đề thắt - mở quy định để hạn chế xu hướng nhập cư vào Hà Nội có nhiều ý kiến phản biện trái chiều. Thế mà mình chẳng theo bên nào!

Ông Nguyễn Minh Thuyết nói “đặt ra quy định như vậy nhằm giải quyết sức ép về dân số với Hà Nội nhưng nếu xây dựng luật như vậy thì không “gỡ” được gì. “Con cháu những bà đồng nát hôm nay ngày mai có thể có thể là các nhà văn nghệ sĩ các nhà quản lý có những đóng góp xuất sắc cho Thủ đô”. Ông này chẳng xuất phát từ cơ sở khoa học nào!

Phía ngược lại ông Nguyễn Đức Nhanh cho biết sau khi mở rộng địa giới Thủ đô có 6 4 triệu người đăng ký hộ khẩu thường trú nhưng đến cuối năm 2010 lượng đăng ký thường trú đã tăng thêm nửa triệu tức xấp xỉ 7 triệu người có hộ khẩu Hà Nội ông Nhanh cho là quá lớn. Ông này lại xuất phát từ thực tế mà không có bóng dáng lý luận khoa học!

Chưa thấy ông nào nói đúng vào bản chất của hiện tượng nhập cư. Nó là biểu hiện một phần của Đô thị hóa! Đô thị hóa là quy luật có tác động hai mặt tích cực và tiêu cực. Mỗi ông biết một mặt!

      Không phải thấy mặt trái mà ngăn chặn thấy mặt phải mà ủng hộ! Ở thành phố HCM dòng nhập cư đã làm mật độ dân số đã tăng từ 2.228 người/km2 lên 3.000 người/km2. Tỷ lệ dân số phi nông nghiệp đã tăng lên 87 7%. Lao động nhập cư chiếm 70% lao động trong các khu công nghiệp 44% lao động hoạt động vận tải phương tiện xe 2 3 bánh công cộng 43% hoạt động trên vỉa hè 55% người buôn bán lưu động. Họ đã đóng góp cho sự phát triển kinh tế thành phố khoảng 30% GDP. Học sinh có hộ khẩu KT3 và không có hộ khẩu ở các ngành học từ nhà trẻ đến THCS là 102.691 người chiếm tỷ lệ xấp xỉ 10% tổng số học sinh ở thành phố HCM ( số liệu năm 2005 Chương trình nghiên cứu khoa học cấp bộ Đô thị hóa trường hợp thành phố Hồ Chí Minh do TS Vương Cường làm chủ nhiệm đã nghiệm thu.)

 Phải chấp nhận tức là thừa nhận quy luật để tìm cách hạn chế mặt trái. Người Trung Quốc trong thập kỷ 80 nổi tiếng với chính sách :”li nông bất li hương” ở nông thôn. Cùng khi đó ở thành phố thì thắt chặt hộ khẩu để hạn chế tối đa người nhập cư. Khi nói “li nông bất li hương” là khi người TQ tập trung phát triển công nghiệp đặc biệt là công nghiệp chế biến ở nông thôn giải quyết việc làm cho nông dân ngay giữa quê hương họ. Thành thị không có người nhập cư nông thôn có sự phát triển nhất định. Năm 1993 sau khi thăm TQ 15 ngày đại tướng Võ Nguyên Giáp có buổi nói chuyện tại học viện mình. Qua buổi nói chuyện đó mình biết thép do nông dân TQ sản xuất ngang ngửa thép loại 1 Thái Lan và loại 2 Nhật Bản. Trong mỗi gia đình nông dân TQ lao động đã được phân công lại bố có thể làm nông nghiệp con có thể làm công nghiệp doanh nghiệp…Chính sách “li nông bất li hương” không thể nói là không thành công. Họ xử lý vấn đề nhập cư thật cao tay thắt chặt hộ khẩu thành phố nhưng mở rộng ở nông thôn! Vậy mà thập kỷ 90 chính người TQ phải giật mình và thay đổi ngay lập tức chính sách đó. Họ bàng hoàng nhận ra vì chính sách đó mà đô thị hóa TQ đã lạc hậu 10 năm với các nước xung quanh! TQ đã bỏ ngay chính sách hộ khẩu hạn chế người nhập cư và đô thị hóa lại phát triển bình thường.

      Hà Nội ơi đừng sợ người nhập cư nhé!

More...

Không rỗi cũng nghĩ chơi - VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG

Không rỗi cũng nghĩ chơi

VƯƠNG CƯỜNG

 

      Hôm trước cứ tưởng vì tiết trời mát mẻ lại có ngày chủ nhật rỗi nên nghĩ chơi. Hóa ra không phải. Thì đó hôm nay rét 11 độ sáng đi làm chiều đi làm vậy mà cũng cứ nghĩ chơi!

      Quay đi quay lại các vụ án đâm chém nhau tòa xử tai nạn giao thông động đất sóng thần điện hạt nhân Nhật Bản đọc mãi thuộc rồi. Quay sang trannhuong.com nguyentrongtao.org thì cũng thuộc rồi.

Hóa ra các nhà văn ta cãi nhau về Dị hương Hội thề…Nhà thơ TMH cảm thì đúng mà luận chứng không được như trước đây khoảng hơn 10 năm. PQT thì vừa làm quan vừa làm dân. Bố thằng nào dám nghĩ PQT lại viết sai chỉ cái thư viện là sai thì có. Đỗ Ngọc Thạch thì tưởng đứng bên này hóa ra lại bên kia TĐT thì dạy...vén váy haha…Nhưng đến bài anh Đặng Văn Sinh và Từ Quốc Hoài…thì bái phục và yên tâm về cách đánh giá công phu Hội thề của các anh. Thôi thôi mình không biết thì dựa cột mà nghe các bác nói về Hội thề hay Dị hương chỉ biết dặn mình những tác phẩm viết về các nhân vật lịch sử thì phải trung thành với lịch sử rồi từ đó mới nói sáng tạo. Không được chủ quan áp đặt ý mình núp dưới quyền hư cấu của nhà văn. Những cái xấu trong Hội thề và Dị hương khoác cho nhân vật lịch sử thì các nhà văn cũng như bạn đọc không đồng tình thì đúng lắm.    

Nhưng các nhà văn ơi chuyện lịch sử xa xưa quá khó còn thông cảm cho nhau nhưng sao chuyện gần đây người ta vẫn hư cấu là sao?

Trên báo Văn Nghệ trẻ số 1-2 ra ngày 2 và 9-1 có bài của nhà thơ Trần Quang Quý nhan đề:”Bi kịch của “triết gia khoán mười” kể về ông “Thiết bán vé số”. Mình lấy làm lạ lắm hoang mang quá mình cứ nghĩ khoán 10 chẳng liên quan gì đến khoán Kim Ngọc mà ông Thiết có tham gia. Ngay cả khoán chui trước 1980 do mấy anh nông dân ở Thổ Tang ( Vĩnh Phú) Yên Thành (Nghệ An) Kiến An (Hải Phòng) do tránh chết đói mà liều “chui” vì năm 1980 năm kết thúc kế hoạch 5 năm 1976-1980 bình quân lương thực một tháng một nông dân là 11 4 kg chưa có ai nói khoán theo Kim Ngọc! Khoán chui thành  khoán 100 năm 1981 được BBTTW thừa nhận cũng chẳng dan díu gì.. Sinh thời nhà thơ Xuân Diệu có nói vui làm nhà thơ sướng thật muốn nói gì thì nói. Hay là đã nhà thơ thì muốn nói gì thì nói thật nhỉ? Nhưng đâu chỉ nhà thơ mà nhà điện ảnh cũng thế. Người ta làm phim Bí thư tỉnh ủy ý ca ngợi ông Kim Ngọc.

 

Chuyện khoán của bí thư tỉnh ủy Kim Ngọc ở Vĩnh Phú có gì bí mật nhỉ?  Lịch sử còn chưa xa nhân chứng còn nhiều thế mà có người hình như đã quên hoặc không trở về đúng với lịch sử khi đó. Hay là họ quên lich sử - cụ thể là một phương pháp cho ta thấy đúng cái đã xẩy ra? Hay mình hiểu sai dũng cảm lên trình bày cho mọi người biết cái sai ấy. Sợ hãi mình cũng cứ nói lên sau khi tim đã bớt đạp hoảng loạn:

Cuộc kháng chiến chống Mỹ thời đó mình tưởng  là cuộc đối đầu lịch sử của hai phe XHCN và TBCN. Vì vậy mà cuộc kháng chiến của ta được sự ủng hộ cả vật chất và tinh thần của nhân dân thế giới và trước hết là các nước trong phe XHCN. Tuy nhiệm vụ có lúc khác nhau nhưng giữa hai miền Nam – Bắc có mối quan hệ mật thiết với nhau. Quyết tâm giành độc lập dân tộc đã được khắc lên trên nhiều đỉnh núi” Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược!” “Tất cả cho tiền tuyến”.

Hợp tác xã nông nghiệp không chỉ là mô hình kinh tế mà còn là mô hình chính trị - quân sự như nhiều người nói. Mô hình đó đang không phù hợp với phát triển kinh tế ngay khi vừa ra đời năm 1961 phụ nữ Phú Bình đã không đồng tình rồi nhưng rất phù hợp với chiến tranh. Chúng ta đang tập trung sức người sức của cho tiền tuyến. Nhớ rằng trên chiến trường trước Mậu thân chưa có dấu hiệu Mỹ phải rút quân. Chúng ta đang hướng tới mục tiêu đó bằng cách chuẩn bị tổng tiến công trên toàn chiến trường. Việc đó là quan trọng nhất và cần sự chuẩn bị thật chu đáo và chắc thắng. Mọi người đều biết lới chúc tết năm 1968 của Bác Hồ kết thúc bằng câu: Tiến lên toàn thắng ắt về ta! Đó là mệnh lệnh theo nghĩa đen cả miền nam cùng nổi dậy! Cuộc tiến công nổi dậy đó tuy chưa đủ giải phóng hoàn toàn miền Nam nhưng buộc Mỹ phải nhìn thấy con đường rút khỏi miền Nam. Cả nước là chiến trường khẩn trương chuẩn bị như thế trong hoàn cảnh đó miền Bắc tuy khó khăn nhưng rất yên ổn với cơ sở kinh tế - xã hội chủ yếu là HTX. Không ai dại gì làm khó mình khi đưa ra chủ trương khoán để tăng sản lượng lúa mà phá vỡ cơ sở kinh tế - xã hội đang thuận lợi cho cuộc kháng chiến. Hơn nữa giờ chỉ bắt cụ rùa trong cái hồ Hoàn Kiếm mà chuẩn bị hàng tháng huống chi chuẩn bị chiến dịch Mâu thân trên toàn chiến trường! Dù có tăng sản lượng đến cả trăm lần thì cũng không thể giải quyết được lương thực thực phẩm súng ống đạn dược cho chiến trường. Tất cả những điều đó ai ở chiến trường thì biết sự giúp đở vô cùng to lớn của Liên Xô Trung Quốc…Ngay một số tỉnh miền trung như Quảng Bình – Vĩnh linh một phần Thanh Hóa Nghệ An Hà Tĩnh cũng ăn gạo viện trợ. Khoán của bí thư Kim Ngọc đáng trân trọng nhưng chưa phù hợp với điều kiện cụ thể của đất nước khi đánh giặc là nhiệm vụ hàng đầu phát triển kinh tế là thứ hai! Nếu ai cho mình hay nịnh trung ương mình chấp nhận vì khi đó chính TƯ không đồng tình với khoán Kim Ngọc!

Hơn chục năm về trước người ta còn khen ông bí thư đi xe đạp. Trong số những người ca ngợi có nhà văn tôi kính trọng nhiều mặt nhất là kiến thức. Tự biết sự hạn chế của mình nên khi thấy ông Sevatnatde khi làm bộ trưởng ngoại giao Liên xô thời gian đọc báo nắm tin tức là khi bước lên xe từ nhà riêng đến cơ quan. Ông này xa dân không đi xe đạp chẳng ai ca ngợi đâu nếu ông về VN!

 

 

More...

Rỗi thì nghĩ chơi...VC

By VƯƠNG CƯỜNG

Rỗi thì Nghĩ chơi

VƯƠNG CƯỜNG

     Hà nội không nắng không mưa tiết trời hơi lành lạnh đủ cho bạn khoác chiếc áo ngoài nhẹ nhàng. Không biết có phải vì tiết trời và cả ngày chủ nhật không mà tôi lại bỗng nhiên nghĩ về những chuyện chẳng đâu vào đâu.

     Tuy ở không xa nhưng tôi chẳng có dịp ra bờ hồ để xem cụ rùa nổi lên một lần nào. Nhớ nhứng năm chuẩn bị kỷ niệm 990 năm Thăng Long Hà Nội. Có nhà khoa học đề xuất tôn thờ 4 con vật thiêng: Rồng Rùa Trâu Ngựa. Người ta còn chứng minh chính xác những đền thờ các cụ ấy ở Hà Nội. Dự án này còn định đưa cả 4 con vật linh thiêng đó diễu hành trên các đường phố thủ đô. Ồ sao thế nhỉ người Trung Quốc họ thờ 4 con: Long Ly Quy Phụng mặc người ta chứ sao lại nói người Việt cũng phải thờ 4 con? Có người phản biện rằng dân tộc này đã phải làm trâu ngựa nhiều rồi. Bắt trâu ngựa diễu hành thờ phụng giống như chọc vào nỗi đau lịch sử của cha ông ư? Có người lại bảo cụ Rùa thỉnh thoảng ngoi lên hé mắt nhìn con cháu hồ Hoàn Kiếm mới linh thiêng bắt cụ diễu hành thì chẳng khác gì đánh mất sự linh thiêng khi con cháu nhìn thấy cụ chậm chạp khó nhọc lê bước trên đường phố được sự bảo lãnh của nền kinh tế thị trường – kinh tế tốc độ. Nền kinh tế này và cả những tiến bộ khoa học đã  làm mất vị trí con trâu là đầu cơ nghiệp hay nói cách khác muốn làm giàu thì không thể chờ ở nền nông nghiệp! May thay năm ấy chỉ có một con rồng bay lên trời Hàng Đẫy!

     Mấy lâu nay người ta thành lập hội đồng cứu cụ rùa do khi nổi lên hình ảnh cụ đầy thương tích. Nói dại nếu cụ mất đi thì hồ Gươm chỉ như cái ao nhà. Phần linh thiêng nhất hồn nhất đã mất đi. Tôi nghĩ bất kỳ ai cũng thấy dắt cụ Rùa về chữa trị chẳng mấy khó khăn. Bởi hồ Gươm chỉ có thế và chắc chắn cụ chẳng trốn đi đâu. Vậy mà bao nhiêu hội đồng bao nhiêu sở bao nhiêu nhà khoa học cả lính đặc công nữa vào cuộc. Vậy mà không thể bắt được cụ về bệnh viện chữa bệnh! Tôi nghĩ chỉ cần vài người dân đánh cá ngừ cũng bắt được cụ chỉ trong vài giờ. Thế mới biết cái kềnh càng của cơ chế làm con người chẳng ai chịu trách nhiệm và làm thật. Tinh thần thì cao mà hạnh động thì thấp.

     Thấy anh Nhật Bản bị động đất sóng thần tôi nghĩ trên thế giới này bất kỳ nước nào kể cả Mỹ bị như thế sẽ thiệt hại gấp nhiều lần Nhật Bản. Nói dại nếu xẩy ra ở ta thì chẳng cẩn 8 9 độ Richte đâu 6 độ thì nhà cửa cũng tan hết chứ nói gì người. Thành phố không chỉ kém về quy hoạch mà ngay cả tính toán kỹ thuật cũng “vô tư”. Nhà dân nhà cơ quan chung cư cao cấp…hình như tất cả đều bỏ qua trong tính toán yếu tố động đất! Xem Nhật Bản thấy xe tàu container…như lá mít rụng khắp nới từ trên mái nhà hay trên thành cầu nhưng ít thấy nhà đổ! Mà có đổ thì cũng như là sai số cho phép. Một đất nước sống chung với động đất lại kỷ luật ý thức con người cao chót vót mà còn thiệt hại như thế và cao hơn người Nhật không hoảng loạn thật khâm phục! Nhớ khi đến Nhật người ta cho đến xem bãi than đứng đó mà đâu nghĩ nới để than! Có ông bộ trưởng nước ta từng chứng minh độ bề độ ổn định ở Nhân Cơ đã tính với hệ số động dất 9 độ Richte theo ông động đất cao nhất là 7 độ richte! Nếu phản biện tồn tại thì ngụy biện vẫn tồn tại cả trong khoa học và đời sống.

     Lại thấy chị Võ Hồng Minh có lý khi nói vì sao ta chưa làm điện hạt nhân theo chị yếu tố con người chưa đảm bảo. Nếu người Nhật chậm tàu 5 phút một năm bộ trưởng đã lên truyền hình xin lỗi thì ở ta chậm mấy ngày thì vẫn là thành công to lớn! Nước văn minh trình độ xã hội hóa cao hơn thì thời gian và độ chính xác cũng cao hơn. Thời gian ở nước nông nghiệp lạc hậu thì cao xu cũng là hợp lý. Tôi chưa thấy bao giờ khi lên lớp mà học viên sinh viên đến đúng giờ cả trong vài chục năm nay tôi giảng.

     Nghĩ chơi vậy thôi chứ chẳng ý kiến gì vì tất cả phụ thuộc khách quan mà. Nghĩ nhiều lại sợ nhiều nghĩ đã vô duyên sợ còn vô duyên hơn!

More...

Chuyện ngoài bài thơ Về Nghệ An thăm con của nhà thơ Bằng Việt - VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG

      Chiều qua  ngồi cà fê với nhà thơ Bằng Việt Chủ tịch hội đồng thơ Hội nhà văn Việt nam cùng mấy người bạn. Tôi có đọc lại mấy bài thơ của anh tôi cũng đã mấy lần nhắc câu thơ: Vết phân trâu miết đều ngôn ngữ xấu xí đã vào thơ tự nhiên đến nỗi không ai thấy khó chịu. Tôi nghĩ với bài thơ này không cần nhắc lại những cái hay cái nhuyễn và từng chi tiết đều rất thơ   tình cha con thời kháng chiến tôi muốn nói thêm vài điều mới biết về bài thơ này ngoài thơ.
      Trước đây chúng ta gặp đầu đề: Về hoả tuyến thăm con viết và in lần đầu năm 1966 nhà thơ BV nói tên ấy do nhà thơ Trinh Đường đặt lại. Tôi nói anh TĐ có cái nhạy cảm riêng khi sửa đầu đề. BV cũng đồng ý. Nay anh BV lại trở về với bản đầu tiên Về Nghệ An thăm con. Có lẽ bạn cũng như tôi đã bất ngờ khi biết BV chưa từng đến Nghệ An khi viết bài thơ này. Cho thấy khả năng lắng nghe và trí tưởng tượng quan trọng biết chừng nào với nhà thơ. Anh tưởng tượng và tôi là người Nghệ An không hề thấy có khe hở nào.
Bài thơ viết tặng người bạn Thái Nguyên Trinh cùng cơ quan với BV hay thay mặt bạn nói với con bạn. Đó là chuyện bình thường. Nhưng bạn hãy chú ý hình ảnh cháu bé tương đồng với hình ảnh con ong con ong ấy chuyên cần nhẫn nãi lớn khôn hơn trước tuổi thế nào chỉ trừ chuyện học không giỏi! Bài thơ này đã theo chân con ong ấy đi mãi và em luôn thấy mình chưa xứng đáng với những gì nhà thơ ca ngợi. Cô bé đã viết thư cho nhà thơ BV. Và rồi con ong ấy đã quyết tâm. Mang hết khả năng và nghị lực vào học tập. Từ học sinh kém trở thành giỏi  em thì đậu vào đại học và đã trở thành giảng viên đại học một trường kinh tế ở Hà Nội.
      Nhà thơ BV kể một lần trong nhà hát lớn đêm nhạc cổ điển giờ giải lao một cô gái khoảng ngoài 20 tuổi xinh đẹp và hiện đại đến xin phỏng vấn ông. Điều đáng chú ý là cô gái xưng cháu và goi BV bằng ông. Như có linh cảm nhưng chưa rõ rệt BV nghe cô gái phóng viên tự giới thiệu cháu là cháu ngoại ông Trinh con mẹ X...(con ong- tôi vừa nói). Thì ra cháu vừa du học từ Úc về thi vào làm ở VTC.
Một bài thơ tác giả có 3 đời người thân thật cũng chẳng nhiều. Tôi nghĩ vì sự khích lệ mà còn biến một gia đình bình thường thành gia đình trí thức nối tiếp được trong điều kiện hiện nay kể cũng không nhiều!

VC

Về Nghệ An thăm con
Tặng Thái Nguyên Trinh
BẰNG VIỆT

Bầy ong ngoan của con
Những cánh tơ thơ bé
Bộng ong bào mỏng thế
Vết phân trâu miết đều
Mảnh vườn khi nắng xế
Nghe ong rù rì kêu!

Con đường ra bến sông
Mỗi ngày bom lại thả
Vẫn tiếng súng phòng không
Nổ rền theo vách đá
Vụ chiêm mùa vất vả
Mùi cơm thơm cứ thơm!

Ôi nùn rơm nùn rơm
Sợi vàng vương mái tóc
Con che rơm đi học
Vai nhấp nhô đường xa
Em chơi cùng trẻ xóm
Bầy ong coi giữ nhà.

Buổi chiều đi học về
Bà con đông đủ cả
Bầy ông ơi bầy ong
Bây cần cù dưới lá
Lâu cha chẳng về thăm
Mật ông màu óng quá!

Cha về rồi đây con
Cha nhìn con bỡ ngỡ:
Con đan lá nguỵ Trang
Con che đèn đánh lửa
Con đưa em xuống hầm
Biết xoay lưng chắn cửa
Ai dạy con bao giờ
Mà quá chừng ý tứ
Ôi con tôi con tôi!

Tháng bảy ong bay đi
Chuồn chuồn chao trên sóng
Nhớ mùa đông rất dài
Nhớ mùa thu rất rộng
Bao lâu cha vắng nhà
Bao lâu con đã sống
Bao đêm ngoài biển động
Pháo sáng xanh vườn sau
Trăng mài mòn guốc võng
Giặc rít ngang trên đầu...

Nhưng con vẫn học đều
Mỗi năm lên một lớp
Cha vẫn đọc thư con
Chữ dần già cứng cáp
Cha về mà kinh ngạc
Thấy con còn bé không!

Cha ôm con rưng rưng
Mừng vui lòng nghẹn cả...
Con đường ra bến sông
Mỗi ngày bom lại thả
Nhưng cần cù dưới lá
Bầy ong bay rộn rã
Mùi cơm thơm cứ thơm!

1966

More...

Nhật ký - VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG

14-10

Xe đón ở sân bay chạy một mạch về Cần Thơ. Cậu lái xe dừng lại dọc đường Mỹ Chánh ăn cơm. Lấy cái menu anh gọi đi! Mình bảo anh biết ăn chứ đâu biết gọi. Trong rất nhiều cái kém thì gọi ăn của mình có lẽ đứng đầu. Mình chỉ thích canh chua Nam Bộ và cá thôi. Bia thì khi nào cũng thấy bia HN là ngon. Bảo thủ không chịu được.

Đến CT đã chiều mấy anh đã ngồi sẵn trong phòng khách. Mình nhận phòng tắm qua là ra. T bảo mời anh ra xe đi ăn vừa ăn vừa nói chuyện. Anh dùng bia hay rượu? Rượu! May trời cho mình thường chẳng uồng gì nhưng khi cần với anh hai thì cũng được. Nhiều chuyện từ chung đến riêng từ khoa học đến văn nghệ đều qua bàn ăn. Tối ngủ một mình sau khi mọi người đã về. Tự dưng nhớ quay quắt một người...Tự nhủ đang còn nhớ thế là còn tốt. Sợ nhất khi không còn biết nhớ ai nữa thì chắc trời đã giở sổ Nam Tào rồi...

15-10

Đi công tác một mình cũng hay hay. Một lần vào nghỉ nhà khách tỉnh uỷ CT. Xe đã về tới Tiền Giang mới nhớ ra mình quên áo. Gọi cho trưởng phòng HC. Này em ơi anh mê em quá đến nỗi quên áo haha...Em ra chỗ bông sen lấy giúp anh. Một lát nàng bảo em thấy rồi. Anh cứ về đi em gửi ra cho. Từ đó qua CT thế nào cũng gọi cho nàng. Này em vì cái áo chứ không phải anh muốn gặp em đâu nhé. Tại vì khi anh nhận bưu phẩm mở ra thấy áo là thẳng tưng và còn có mùi nước hoa thoang thoảng nữa. Thằng nào gặp được em lấy làm vợ chắc may mắn lắm. Anh cứ nói thế đàn bà ai chẳng thế. Mình định nói không phải tất cả đâu nghĩ lại bèn thôi.

Hôm nay mình lại gọi cho nàng. Nàng hẹn ra quán ngồi và khi mình đến đã thấy nàng rồi. Sao mình cứ thích đàn bà con gái son môi phấn mặt chút nhỉ. Khi ấy họ xinh và sinh động hơn nhiều. Nhưng người mình nhớ quay quắt ấy thường để mộc. Quá tự tin. Có lần mình hỏi sao em không son chút nhỉ. Nàng cười anh thích hàng giả à? Mình  bảo ông Raxun Gam Za Tốp ông ấy đánh giá rất cao cáo nốt ruồi giả trên khoé môi thiếu nữ đấy. Nàng bảo mượn ngoài để tự tin tức là chưa tin hehe...

Nàng trưởng phòng hành chính nói khi nào em cũng thấy anh hay đùa hóm hỉnh lắm.. Ồ em quên mất đùa hỏm hỉnh là một phẩm chất của người thông minh à. Định nói thế rồi biết dừng lại nếu không nàng bảo anh ít khiêm tốn. Mình hỏi người tôi ghét nhất hôm nay làm gì? Mắt nàng sáng lên lại định cười ông xã em hôm nay lên thành phố. Suýt nữa mình bảo trời điều ông ấy đi vì có anh xuống đấy. Lại thôi...Cà fê chảy nước sông trôi mình cũng trôi trong nhiều ý nghĩ lắm.

16-10

Lớp học nhiều người biết mình. Chỉ tiếc là sao cái cô xinh nhất lại không biết. Mình lại gần em tên là gì em biết không cả lớp này tôi biết hết chỉ còn em thôi. Sao thầy nhớ hết mọi người mà thầy không nhớ em? Lần theo trí nhớ à em này từ quê được điều lên thành phố khi ngồi học mặt vẫn mộc ấy mà. Hôm nay có chút son phấn đẹp quá mình quên.

Đêm  nghe tiếng gọi anh! Anh đọc thơ cho em nghe đi. Sao da nàng trắng thế nhỉ cứ hằng số với thời gian.  Nàng mặc bộ áo váy lụa đen hở từ cổ hai cánh tay và đôi chân trắng hiện lên trong đêm trên bờ biển. Có lẽ nước đồng bằng đất đồng bằng hoa sữa hoa mai đã hun đúc lên nước da  đôi chân trần và đôi bàn tay ấy. Mình cầm mảy ảnh chụp lia lịa. Nàng tạo đủ các dáng. Khi như con hạc đang bay. Khi như con thiên nga sắp thả đôi chân xuống nước. Có khi nàng vén váy lên tận ngực trình diễn hoàn toàn một cơ thể mềm mại trắng trong đường nét mê hồn. Có khi nàng cởi hẳn bộ váy đang mặc lồ lộ toàn bộ cơ thể khoả thân. Nàng nghiêng người tạo bao nhiêu dáng lạ. Mình vừa ngắm nàng vừa chụp ảnh. Đang mê ngắm em tức là anh đáng sống mình nói. Nàng liếc xéo cong môi như ra như bảo chẳng ai đần như anh. Nhân thể mình đi sát vào nàng cầm tay nàng sao mềm mại thế trời  đến mức mình ssợ cầm mạnh sẽ bị tổn thương. Đôi tay đẹp nhất trong những bàn tay mình đã thấy. Ngón thon dài và sáng hồng lên. Mình nói anh lãi nhất khi có em vì chẳng cần son phấn. Nàng cười tít mắt. Nếu nói trung thực là cái cười ấy là xấu. Vậy mà mình cứ tưởng có hoa bay ra. Nốt thể mình hôn nàng. Không ngờ nụ hôn ấy lại được nàng đồng tình đến thế. Biển biến mất trong mấy giây. Gió dừng lại mất mấy giây. Những ánh sáng từ xa bỗng tắt ngấm mấy giây. Ngôi sao trên trời cũng tắt mấy giây. Gió. Sóng bạc đầu. Le lói ngoài xa những con thuyền câu mực. Nàng bảo đêm nay là thích nhất. Nếu không có đêm nay thì coi như chuyến đi tầm thường thôi. Mình lại đọc thơ Xuân Diệu Chế Lan Viên Xuân Quỳnh Hàn Mặc Tử ...cho nàng nghe. Nàng có vẻ lạ sao mình thuộc nhiều thế và lại hợp cảnh thế. Nàng đâu biết rằng vì đêm nay vì biển vì gió và vì nàng đã làm cho những câu thơ trong tôi đã ngủ yên bật dậy...

Khuya mình cùng nàng vào nhâm nhi chút nước hoa quả.

Mở cửa khách sạn ba sao phòng trống giường vắng không thấy nàng vào cùng nhưng vẫn nghe mùi hương đâu đây quyến rũ lắm. Hoá ra là mình tưởng tượng. Nhiều khi tưởng tượng cũng làm cho ta tăng bất ngờ về sức sống và tình yêu cuộc đời và con người này...

17-10

Ngày thứ hai. Mình nói với cả lớp. Hôm nay không giảng dành tất cả thời gian trao đổi với nhau. Nào ai có gì thắc mắc về bài giảng văn hoá trong toàn cầu hoá của tôi mời các anh chị cứ hỏi. Tôi sẽ trả lời tất cả. Thưa thầy văn hoá dân tộc theo thầy quan trọng đến mức làm nền tảng cho sự phát triển. Vậy trong quá trình phát triển văn hoa có dân tộc có bị đào thải một bộ phận không? Đương nhiên cái tồn tại trong dòng chảy hiện nay phải là cái hợp lý. Cái hợp lý gây ra sự cộng hưởng thúc đẩy phát triển hơn. Ngược lại thì không. Nếu không có văn hoá tinh hoa nhân loại thì chúng mất nhiều thời gan lần mò nếu không có văn hoá dân tộc chung ta mất phương hướng...Nhưng hiện tại nên lưu giữ cái mà ta tưởng không hợp lý ấy.

Giải lao cô xinh nhất bảo làm thầy sướng thật nói thế nào cũng được...

More...

Những kỷ niệm nhỏ với "bốn ông Trần" lớn - VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG


 

Những kỷ niệm nhỏ với "bốn ông Trần" lớn

VƯƠNG CƯỜNG

     
Trong hoạt động nghiên cứu khoa học tôi may mắn được nhiều lần làm việc với "bốn ông Trần" (Trần Văn Giàu Trần Quỳnh Trần Trọng Tân và Trần Phương). Ông Trần Văn Giàu có thời được mệnh danh "Bác Hồ của miền Nam" là nhà khoa học lớn. Ông Trần Quỳnh và Trần Phương nguyên là phó thủ tướng chính phủ đều là những nhà lanh đạo và nhà khoa học cá tính Ông Trần Trọng Tân từng ngồi tù Côn Đảo (chuồng cọp) 7 năm trong 17 năm tù với tư cách trí thức nhà báo nguyên trưởng ban Tuyên huấn trung ương.
Cả bốn ông đều là những người nổi tiếng và ngoài đời ít quan trọng hóa và vui vẻ chan hòa dễ gần.
     
Thập niên 90 thế kỷ 20 chương trình cấp nhà nước " Hệ thống chính trị ở Việt Nam trong quá trình đi lên CNXH" do GS Nguyễn Đức Bình làm chủ nhiệm tổ chức nhiều cuộc hội thảo khắp cả nước. Tôi được gặp và làm việc với các ông khá nhiều.
     
Một lần anh em gặp ông Trần Quỳnh trong bệnh viện làm việc. Sáng suốt trí nhớ sắc sảo về lý luận day dứt nhiều với thực tiễn...Có người đùa: Trần Phương cùng với Trần Quỳnh/ với Đoàn Trọng Truyễn chúng mình đói to... các ông vẫn cười vui vẻ. Có lẽ họ biết bước đi tất yếu của lịch sử cá nhân dù là ai cũng chỉ có mức độ thôi.
     
Ông Trần Trọng Tân có lần kể với tôi nhiều người ra Côn Đảo thấy ngói thủng rồi cho là nhà tù chúng nó không quan tâm lên tiếng trên báo chí. Ông bảo kỳ thực là nếu có một viên ngói vỡ là họ thay ngay tức khắc! Hay trên vô tuyến đưa những tin xử án tất cả những người bị can đều mặc áo kẻ sọc áo tù. Khi tòa chưa tuyên án họ chưa thành tù nhân. Tại sao lại mặc áo tù? (Nay thì khác rồi). Rồi ông kể khi ông bị bắt và ra tòa án khi nhận giấy báo tin bao giờ người ta cũng bảo ngày mai ông ra tòa hãy mặc bộ quần áo nào đẹp nhất nhé. Khi bị kết án tù họ chuyển bộ quần áo tù và bảo ông thay đi chúng tôi dễ quản lý. Tất cả tư trang được gửi lại có chữ ký mình sau khi mãn hạn tù họ trả lại nếu mất gì thì trả đủ ngay lập tức. Ông còn kể chị M cựu tù nhân chính trị ở Côn Đảo tất cả các đòn tra tấn chị này hàng chục năm gan lỳ không khai báo điều gì. Thế mà không hiểu sao chũng nó biết được chị này trên đời chỉ sợ con cóc. Một hôm hỏi cung chị vẫn gan lỳ chúng mang ra con cóc đặt lên bàn. Thế là mặt xanh khai như khai trước chúa. Khai xong thì Sài Gòn giải phóng. Mối lần gặp anh chị cứ khóc. Ông Tân nói mình biết rõ nhưng không thể làm sao được vì lời khai của chị ấy là có thật...
     
Ông Trần Phương một lần tôi đi họp ké BCH hội kinh tế VN. Trong câu chuyện bàn nước tôi bảo lý luận ta có lẽ mắc vào cái bẫy không ra được đó là thời kỳ quá độ. Không có cái gì trên đời khi đi từ A đến B lại không có bước trung gian. Cái tầm thường được lập luận tưởng rất khoa học. Ông chẳng nói gì. Một lần tôi mời ông tham gia phản biện giáo trình kinh tế chính trị quốc gia vì biết ông không đồng tình nhiều vấn đề sau khi chào hỏi nói lý do tôi bất ngờ nghe ông hỏi cậu trả tớ bao nhiêu? Thường làm việc với cỡ TW tôi chưa nghe ai hỏi về tiền thù lao cả. Thời đó thù lao cho phản biện là 500.000đ. Sau khi trấn tĩnh tôi trả lời phóng to 2.000.000đ anh ạ gấp 4 lần! Tôi nghĩ nếu ông nhận lời thì mình lại dùng võ cách khai gian thôi lo gì. Không ngờ ông bảo chẳng đủ tiền tao hút thuốc! Hú vía tôi cũng chơi bài chuồn: Thưa anh anh cho tôi hỏi lại chút nhé!
     
Riêng giáo sư Trần Văn Giàu trong nhiều hội thảo ông phát biểu thường gọn giọng thều thào kiểu người rụng răng. Một lần chỉ làm việc với một mình ông mấy anh em muốn được nói chuyện với ông trên bàn ăn nên mời ông cùng ăn trưa. Ông rất vui tưởng ông nhận lời không ngờ ông bảo rất cảm ơn các anh nhưng tôi phải về ăn cơm với bà lão! Tôi không để bà ấy ăn một mình! Năm ấy giáo sư Trần Văn Giàu 90 tuổi.
      Sự nghiệp các ông chắc còn được nói nhiều nghiên cứu nhiều tôi chỉ nói đời thường khi làm việc với bốn ông đầy ấn tượng...

More...

Thư gửi Thuận Nghĩa và các bạn của tôi - VC

By VƯƠNG CƯỜNG


   

Thân mến gửi Thuận Nghĩa và các bạn  của tôi!

Tôi thật sự thấy vui mừng khi tập thơ Đám mây hình thiếu phụ vừa ra đời đã được các bạn đón nhận nhiệt tình. Nhân dịp này tôi gửi tới các bạn lời cảm ơn chân thành nhất của tôi.

Thơ ra đời đều có môi trường hoàn cảnh cụ thể của nó thơ không thể mọc ra được và sinh sống trong chân không. Vì cuộc sống rộng lớn và phát triển nhanh chóng tác động vào tình cảm con người qua trải nghiệm và các giác quan thơ cũng phát triển nhiều khi thơ  và người đọc cũng chới với bám theo không kịp. Người viết cũng như người đọc thơ chắc chắn đứng giữa hai dòng phát triển đó. Vậy thì sự khác nhau trong nhận thức trong cảm nhận cũng là chuyện bình thường. Tôi vui mừng vì các anh chị đọc và viết ra không ai giống ai có khác nhau cũng là điều đáng mừng. Đáng mừng vì chỉ một tập thơ mỗi người mỗi góc nhìn chỉ chừng đó thôi người viết cũng đã thấy muốn tìm một quán nhỏ khuất khuất đâu đó để nhâm nhi ly cà fê rồi. Tựu trung lại các anh chị đều muốn xem tập thơ này thật sự ra sao hay nói theo Xuân Diệu là vặt lông vịt xem con nào gầy con nào béo.

VKN với trái tim của một phụ nữ đã nhận ra NỖI CÔ ĐƠN của Người Thơ còn PCT với tư duy của một người làm khoa học lại tìm được cách kiến giải NỖI CÔ ĐƠN ấy.Tôi rất thích những câu như thế này: "Điều gì khiến anh trùm chăn trong nỗi cô đơn của chính mình ? Bị bỏ rơi trong nỗi cô đơn của chính mình ... Phải chăng đó còn là cảm giác lạc lõng và bị bỏ rơi giữa chốn thị thành thừa thãi ồn ào náo nhiệt và cũng lắm sự đảo điên"; "Thơ Vương Cường cứ hiền lành mà dữ dội nhỏ nhẹ mà bão dông âm ỉ mà bùng cháy đau đớn đến trong veo" (VKN); "Vì sao Vương Cường cô đơn đến vậy? Đó chính là do người đàn bà của cuộc đời anh chỉ là một ảo vọng."; "Chỉ ở những nhà thơ đích thực mới có cái cô đơn của người nghệ sỹ đi tìm cái đẹp chân chính cái cô đơn của triết gia muốn đi đến tận cùng của nhận thức".." (PCT)...( Thực ra người đàn bà của cuộc đời tôi không phải là một ảo vọng mà hiện thực - VC)

Tôi thích Đặng Kim Oanh viết: " Bạn bè bảo rằng anh rất hiền lành và khi nói về thơ anh họ cũng phần nào cho là như thế. ... Vương Cường thơ là người cuồng nhiệt sẵn sàng cháy hết cả trái tim. Thơ anh rất sex chứa đựng một kiểu yêu bất chấp tất cả rất dại dột và đàn ông ". Hoặc: " Và đặc biệt không bài thơ nào kết thúc trước khi qua bài khác. Tất cả đều có ba chấm cuối. Như một niềm khát khao kín đáo gửi vào thơ. Vương Cường cũng đã từng nói về dấu chấm dấu phẩy trong thơ Việt Nam. Anh coi nó đóng khung ý nghĩ mà bản chất của thơ là tràn bởi vậy có lẽ đây là tập thơ đầu tiên của Việt Nam không có ngắt câu không một dấu chấm dấu phẩy...thú vị là nó không làm ai thấy thế là bất thường ".
Tôi cảm động trước lời bình rất kỹ của Thanh Chung:

"Đám mây hình thiếu phụ" hiện lên khi anh đứng giữa cánh đồng lúc trời chiều ngóng về phía trời xa. Hình như là một buổi chiều mùa đông. Lúa đã gặt chỉ còn trơ gốc rạ. Lá đã rụng chỉ còn những cành cây đâm tua tủa lên trời. Chiều "chẳng có màu xanh - chẳng có màu vàng - chẳng có màu trắng". "Chỉ có gió cứ lồng lên thành bão". Và VC đã gọi tên nàng "đến mòn cả hoàng hôn". (Anh gọi tên em - T.19)

Có tới hơn ba chục câu thơ trong mười tám bài thơ của VC nhắc tới "đám mây". Khi bão giông mây thành "già" trước tuổi (Hy vọng); Lúc không biết đâu sẽ là bến đỗ bình yên "hoang mây quá nửa đời người" (Ngày mai); Lúc gom gió được cả "một thùng mây con gái" (Gom gió); Khi niềm vui khói sương nỗi đau lắng lại "mây áo mỏng hững hờ thắt nút" (Hoàng hôn muộn); Khi yêu thương bừng bừng như lửa đốt mưa chẳng thể lách qua nổi "màu mây mỏng tang" làm dịu đi nỗi nhớ thì "thêm yêu cả ánh trăng vàng ngơ ngác sau màu mây" (Nói với em). Mây tím là khi "khát suối ngần đỏ máu" (Hy vọng"); Khi khoảng cách giữa hai người được tính bằng thời gian từ lần gặp cuối cùng "một trăm sáu mươi tám giờ ba mươi hai phút bốn mươi giây" (Thơ viết từ Xiêng Khoảng); Khi anh một mình - vượt mấy ngàn cây số chẳng thể vớt "vệt mây tím chấp chới chìm dần trong bến Ninh Kiều" (Mặc định với Cần Thơ).

Thơ Vương Cường dằng dặc nỗi cô đơn "Em đom đóm lập lòe bên bờ dậu - ta một mình thức ngủ một mình ta" (Có khi). Người đàn ông trong anh "yêu đến hết sông gầy hồn loang đáy" (Đêm mạng rớt) và khát khao một tổ ấm gia đình có "bàn tay xới bát cơm nước mắt"; có "hai chiếc gối lửa cháy ấm rực trong phòng" (Giao thừa ơi). Khi hai kẻ tình si gặp nhau trong một đêm Sài gòn không ngủ "từng tế bào ran dậy những bờ yêu" (Đêm Sài Gòn).

Vương Cường hầu như không nhắc đến nụ hôn. Càng không thấy sự khát khao gụi gần da thịt. Thiếu phụ trong thơ anh luôn "hun hút" ở một nơi xa "bốn ngàn cây số". Anh quen với những lời yêu gửi qua bàn phím những buổi chiều độc thoại với đám mây. Và vì thế những đám mây trong thơ anh đều mang hình thiếu phụ ".


 Thuận Nghĩa rất công phu viết bài phản biện Kim Oanh tôi cũng thích: "Đám Mây Hình Thiếu Phụ" đẹp lên nhiều vật vã lên nhiều khát vọng lên nhiều ảo vọng hơn nhiều mỡ màng và sang trọng hơn nhiều lần là nhờ có ánh "hào quang" của "mỗi ngày tôi mất một trăm năm mươi người bạn" đấy chứ không phải là nhờ cái tiếng gào của "chú mèo hoang" đâu". ( Kể ra Thuận Nghĩa lấy thơ tôi làm đối tượng nghiên cứu trong phần luận chứng có trao đổi phản biện với ĐKO thì sẽ tốt hơn)

Chỉ cần trích dẫn và sự luận chứng của từng người cũng thật khó bắt bẻ ngay.  Đoc những câu thơ trích thể hiện rõ cách cảm thơ thì tôi lại thấy các bạn đều trích...đúng!  Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo khi đọc những bài viết giới thiệu bình luận thơ của tôi có nói: Tao xem trước những câu thơ mày trích dẫn nếu đúng tao mới đọc!

Tôi muốn lấy thêm ý kiến của một việt kiều không phải làm văn chương chữ nghĩa gì nhưng khi đọc Đám mây hình thiếu phụ đã viết và trích dẫn mấy câu thơ của tôi hai lần cũng cho tôi thấy một vấn đề khác. Chị viết như sau:

Hàng cây có lúc úa vàng tự khóc với trời xanh

lấy cả máu mình xây tổ ấm có khi Yến khóc trên cái tổ lạnh của mình

bãi cát từng bị rang lên nung nóng cả dịu hiền

ngọn gió cũng bị hút hết những hạt nước li ti để gào gió nóng

Ngày em bước vào căn nhà ấm áp biết đâu ẩn chứa một vùng băng giá

tiếng hát ru con ai biết có ngày đẫm lời than thở

ghê sợ cả cái nhìn một thời ngụy trang sau nụ cười cởi mở

khi loay hoay chọn lựa mỗi chiều bước vào ngõ nhỏ nhà hoang

 ......................................

  Thấm anh ạ!

............Anh bước một mình trên biển sóng xanh ào lên sẻ chia

chiều đơn côi sóng bỗng bạc đầu

thả cánh biếc mơ hồ trên sông vắng lặng vẫn mong manh

chờ có ngày được đến nơi em

thả vào trời xanh dòng tin nhắn thẫn thờ xếp hàng

nghẹt thở chờ nghe tiếng máy reo lên

những rặng núi xanh mờ có làm gì anh đâu mà đôi khi vẫn ghét? ......

Anh ơi em đọc rồi lại đọc ....chẳng biết ai viết mờ hay quá anh nhờ! Em đọc đi đọc lại càng đọc càng thích bài thơ này anh ah.Rất cuốn hút em!

Rất cám ơn anh không có gì quý bằng khi cảm thấy cô đơn trống trải mà được đọc những dòng thơ tràn đầy tình cảm .

Tôi dẫn ra mấy dòng của chị Trần Hải Yến để nhắc mình thêm thơ bao giờ cũng ra đời trong cảnh ngộ cụ thể vì vậy ai rơi vào cảnh ngộ đó thì cảm được nhiều hơn người chưa rơi.

Trừ Võ Kim Ngân còn lại các bạn đều không dẫn những câu thơ không theo truyền thống ấy mà một người xa với thơ hơn lại dẫn. Tôi không thể không nói điều này người làm thơ không chỉ mới trong ngôn ngữ cảm hứng mà còn mới cả trong thể loại. Tôi viết không hề bị thể loại dẫn đường mà cảm xúc sao thì viết thế. Tôi thích những bài thơ có vẻ văn xuôi ấy muốn viết gì thì viết tuyệt nhiên không bị ràng buộc bất kỳ điều gì. Tôi cũng quan niệm thơ là tràn mà nhiều khi dấu chấm dấu phẩy lại cản trở sự tràn đó. Đặng Kim Oanh đã phát hiện thơ tôi rất sex và không có dấu chấm phẩy nào. Đó cũng là một quan niệm thơ của tôi  được thể hiện.

Cuối cùng tôi muốn nói đến khi ta bàn về thơ dù tập thơ cụ thể cũng cần biết nó từ cuộc sống bước ra và nó lại trở về với cuộc sống. Sự trở lại này có được đón tiếp nồng nhiệt hay không lại phụ thuộc vào tài năng người viết. Một phần quan trọng nữa là người đọc. Người đọc là người thay mặt cuộc sống kiểm nghiệm thơ đương thời. Nhưng chính họ cũng bị cuộc sống kiểm nghiệm. Tôi đã nghiên cứu thơ mới trong nhiều điều lịch sử chuẩn bị và thai nghén ngoài tạo ra đội ngũ nhà thơ còn tạo ra đội ngũ người đọc. Người đọc thời ấy tuy không nhiều nhưng khá tinh vì vậy mà thơ mới được sống trong môi trường thuận lợi. Ngày nay tuy nhiều người được học nhưng văn học lại đang bị xem thường méo mó cuộc sống buộc họ chạy theo cái cần nhất đó là cái ăn cái mặc cái ở... Thơ chỉ là cái phản ánh bị động hơn. Hơn nữa cuộc sống ngày nay vận động nhanh hơn cả hàng trăm lần! Cái cũ chưa qua được đang rất mạnh mẽ và cái mới đang bị nhiều cản trở . Vì lẽ đó sự giằng co mà thẩm mỹ mới thường chưa thắng. Nghĩ đến thơ nhiều người nghĩ đến vần điệu thể loại ít người đi xa hơn về cái gốc của thơ thể loại ra đời sau thơ.  Thơ là bất chợt hình như không phụ thuộc lắm đến thể loại mà phụ thuộc vào cảm xúc bên trong bên ngoài thể hiện là ngôn ngữ. Ngôn ngữ cũng vận động từ thơ mặt phẳng đến thơ nhà tầng là một khoảng cách xa dường như nó bỏ rơi người đọc nào chỉ khư khư sách vở hoặc bị đóng khung. Trong hoàn cảch đó thơ hiện đại thật khó đượcc sự ủng hộ.
Tôi không giấu diếm gì có người nói trước mặt tôi tập Đám mây hình thiếu phụ em chỉ đọc được một bài. (Giật mình nghe tiếng gió). Người khác lại nói thơ anh cũ quá. Một người khác gay gắt hơn khuyên tôi nên học lại ngữ pháp Việt Nam vì câu được định nghĩ rõ ràng có chủ ngữ vị ngữ có dấu chấm dấu phẩy... Viết như tôi thánh cũng không hiểu được. Người này nói không thương tiếc tập thơ Đám mây hình thiếu phụ quá kém! Tôi chỉ còn biết cách im lặng lắng nghe.

Tôi làm sao bảo vệ cho thơ mình được nếu không muốn làm người bảo thủ? Tôi lấy vài ví dụ có thật ấy để thấy tôi cảm động như thế nào khi các bạn của tôi đã đọc và luận chứng công phu.

Tưởng như vô tình nhưng người viết nào cũng để lại cảm giác của mình trong thời mình đang sống. Điều này tôi muốn nói là phía sau những câu thơ bài thơ ấy bóng dáng xã hội có xuất hiện không nếu có nó là gì? Hình như các bạn ít nói đến điều này. Võ Kim Ngân có nhớ tới rồi lại bị bỏ qua.

Tôi muốn nhắc lại ý kiến Tuyết Nga: Tiếc là TN chưa đọc hết tập thơ của anh nhưng với những gì từng đọc trên blog cũng đủ để TN nhận thấy hình như thấp thoáng trong NỖI CÔ ĐƠN của Người Thơ này còn có bóng dáng của một triết lý nghiệm sinh nào đó   "một cơ chế tự vệ" gần như bản năng nào đó của những  tâm hồn trong sáng hay phản xạ có điều kiện nào đó của một trí tuệ sáng suốt. Bởi mặc dù con người tất yếu không thể tránh khỏi phải đối diện với muôn nỗi  trước đời sống trong số phận nhưng nếu chẳng may những gì phải đối diện lại quá thô giản tầm thường "không tương xứng" với tình cảm tâm hồn phẩm giá không hiện diện như một thử thách mà hiện diện như một sự xúc phạm thì nỗi đau và những tổn thương mà con người gánh chịu là vô bờ. Nhất là với những trái tim những tâm hồn nhân cách mà ta chỉ cần hiểu thiếu chính xác một chút thôi cũng đã là một sự xúc phạm rồi.
Nếu đúng như Tuyết Nga nhận định thì bạn đọc có nên lưu ý hơn không về ý nghĩa xã hội khi đọc Đám mây hình thiếu phụ?

Một lần nữa tôi cảm ơn anh Thuận Nghĩa các chị Đặng Kim Oanh Vó Kim Ngân Thanh Chung anh Phan Chí Thắng và tất cả các bạn đã đọc đã góp ý cho tập thơ. Chúc các anh chị sức khoẻ và tiếp tục dành cho thơ nói chung và thơ tôi sự quan tâm như đã quan tâm! 

Hà Nội ngày 8-9-2010
VƯƠNG CƯỜNG


More...