Viết trong chiều Lũng Cú - thơ VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG

Viết trong chiều Lũng cú

VƯƠNG CƯỜNG


Núi gánh trời nhẹ như làn khói
Sông khoe hàng thưỡn thẹo đất nghiêng
chiều Lũng Cú ướt đầm cơn mưa nhạt
ta ngửng đầu vời vợi với Cà Mau

Đất nước gầy dài như ống sậy
thương làm sao biển khoét lõm thân mình
trường sơn ghìm trong cân bằng động
đước Cà Mau lội biển chẳng xắn quần

Mưa bão quật cong xương sống mẹ
mắm chụm lưng ngửng mặt với triều cường
tiếng bìm bịp ngầu lòng xa xứ
cuốc khẩn hoang Lũng Cú rỏ lòng vương 

Lũng Cú đứng tím bầm cơn gió lạnh
Cà mau lặng thầm xô biển mở biên cương
chiều Lũng cú hát một mình với gió
Cà mau nghe vò võ đá trông chồng…

 

(Bài in lại)

More...

Ăn tết - tết ăn 2011 - VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG

 

Ăn Tết 2011

VƯƠNG CƯỜNG

 

      Nghỉ từ ngày tiễn ông Công ông Táo đến 9 tết kể cũng dài. Phải về quê ăn tết với mẹ mẹ mình 99 tuổi rồi. Nghĩ đến mưa dầm từ thuở bé ở quê mua ngay đôi dày thể thao mặc gì cũng được sợ lắm sự long trọng rồi. Vào học viện một cô giảng viên còn trẻ gặp ở cổng: như thanh niên 18! Em xem lại đi nhìn kỹ vào nói gì mà ngoa thế mới 17 rưỡi thôi nha!

      Ngày 26 về nhà cúi xuống mở dây dày sụt một phát đau tái mặt thôi rồi lệch dây chằng! Hôm qua Phan Chí Thắng gọi điện chiều mai ở nhà không tôi với Bạch Dương đến thăm ông đấy. Đến đi lúc nào cũng được. Giờ thì đang tím tái. Nhưng vẫn chờ bạn từng giây. Hơn 7 giờ mình sợ nghe nhầm chăng hôm nay hay mai? Nhưng chắc chắn các bạn không đến được. Gọi cho T bác sỹ đông y đau rồi đau lắm mình xuống nhé! OK. Khi ngồi lên taxi không ai nghĩ mình bị đau. Bắt mạch bấm huyệt. Điện thoại ré lên: Tôi và Bạch Dương đang đứng trước cửa nhà ông xuống mở cửa nhé! Thôi rồi tôi đang bị đau và không ở nhà đang bấm huyệt. Gọi cho con trai cũng vừa đi chẳng biết làm sao không có ai mở cửa mời bạn vào nhà. Phan Chí Tháng và Bạch Dương gửi túi quà cho hang xóm. Nhiều khi chẳng ai muốn vẫn xẩy ra câu chuyện không vui. Hà Nội vẫn rét lắm.

      Phòng mạch của T cũng là phòng khách. Bắt mạch bấm huyệt lại bắt mạch. T bảo em phải làm hết sức mình vì anh là "nguyên khí quốc gia"! T nhắc đến một loạt chính khách có người là bạn mình có người là thầy mình có người là đàn em mình  to bự hiện nay…từng đến đây họ vẫn nhắc anh…T tiện thể xếp luôn mình vào hàng phải được chăm sóc kỹ lượng. Bỗng nhớ 20 năm trước đây đi qua Tràng Tiền mấy mụ buôn đô la cứ bám theo đòi mua đòi bán. Trong túi mình rỗng không đang viết chương trình nghiên cứu mờ cả mắt viết rồi dịch dịch rồi viết bảng bảng biểu biểu…Cả HN này chẳng ai lại tỷ mẩn như thế. Thế mà mấy mụ cũng xếp mình vào hạng có tiền! Khi mình đến một thành phố phía Nam bạn đặt khách sạn 3 sao cho mình ở. Khi vào Tràng Tiền Plaza cô bán hàng đưa cho mình chọn bộ comple giá mấy ngàn đô. Khi lên Nhật Tân xem đào chủ nhà chỉ cho xem cây đào cây quất giá trên một triệu cả. Sao anh chỉ tôi cây giá cao nhất thế? Nhìn bác em biết ngay mà bác là người đã mua thì phải đẹp dở dở là bác không thèm… Ha ha…ta cũng là người sang ở làng đây!!!

      Giờ thì ngồi dậy nói chuyện với T. Lần này thì anh phải dung loại thuốc đặc biệt nhé! (Chắc là tương xứng với "nguyên khí quốc gia" đấy). T nói nhẹ nhàng đầy quan tâm: 8 triệu bác ạ. Rút 8 triệu đi về nói với con gái: Bố rất có giá đấy nhé. Lần này thì khỏi bệnh không phải nhờ thuốc tốt mà vì 8 triệu trong mấy ngày thì nghĩ đến là đã khỏe rồi. Con gái bảo bố uống đi con tài trờ. Con tài trợ? Câu nói hay nhất trong 30 năm! Gần như chưa khi nào mình thấy con gái lớn cả kể cả khi biết con gái đã đứng trên giảng đường HVTCHN gần 10 năm! Cả khi con đã bảo vệ luận văn thạc sỹ và đang viết luận án tiến sỹ! Không phải bố không có tiền nhưng tiền tài trợ là thích rồi haha…

      Giao thừa chúc mừng năm mới chúc sức khỏe hehe...Mở mắt ngày mồng 1 tết gọi lung tung cho bạn. Chẳng kiêng cự gì khoe luôn tết đau một chút nhưng rất vui…Chiều Phạm Viết Đào cùng vợ đến thăm. Đào gọi mình bằng chú mẹ nó là chị con bác mình. Con gái bảo anh Đào đến thăm bố cả chục lần bố chưa biết nhà anh ấy đó nhé! Thôi mai kia khi bố cần gọi con mang xe đưa bố đi…

 

More...

VƯƠNG CƯỜNG CHÚC MỪNG NĂM MỚI!

By VƯƠNG CƯỜNG

 Chúc bạn một năm mơi mọi sự như ý!

 

 

Tiết xuân Tân Mão của Lê Đăng Thông

More...

Buồn một phút - VƯƠNG CƯỜNG

By VƯƠNG CƯỜNG


      Hôm qua nghe vài đại biểu quôc hội đánh giá tình hình kinh tế - xã hội mà buồn một phút! Mấy vị đó cho rằng do chính phủ có nhiều giải pháp hợp lý nên kinh tế đạt tăng trưởng khá cao so với khu vực trong thời kỳ khủng hoảng và sau khủng hoảng.
      Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới bắt đầu từ tháng 11-2008 kéo dài đến giữa năm 2010 tạm gọi là chấm dứt. Trong thời gian đó nhiều chính phủ sử dụng biện pháp kích cầu trong đó có VN. Nhiều nước tan hoang GDP âm ví như Singapo -14% năm 2009. Trong khi đó VN +5% năm nay khoảng hơn 6%. Đó là những con số có thật. Nhưng giải thích vì sao VN đạt +5% trong khủng hoảng như một số đại biểu quốc hội thì trật...lấc mặc dù có giải pháp kích cầu! Thứ nhất Việt Nam ảnh hưởng ít hơn vì mới tham gia quá trình thương mại toàn cầu. Thương mại quốc tế với VN đang trong quá trình phát triển chưa đạt quy mô như Xin-Ga-Po. Thứ hai Xuất khẩu của Việt Nam chiếm tới 60% GDP nên cũng bị ảnh hưởng nhiều nhưng xuất khẩu chủ yếu là cà fê gạo...sản phẩm nông nghiệp không bị nặng như các nước khác xuất khảu sản phẩm công nghiệp... Thứ ba VN có khoảng 73% dân số sống ở nông thôn chưa bị ràng buộc nhiều vào thị trường. Thóc trong bồ gà trên ổ nước ngoài giếng rau ngoài vườn...Tóm lại nếu đóng cổng cả năm...vẫn sống được.
      Chúng ta vượt qua khủng hoảng nhờ nền kinh tế chưa phát triển. Buồn nhiều hơn vui. Bão chỉ có thể làm dổ cây cao cây to chứ không làm gì được cỏ. Chính vì nền kinh tế thấp và tư duy chưa cao nên trong khủng hoảng chỉ chống đỡ khi còn chống được chứ VN gần như chưa biết cơ cấu lại nền kinh tế và đào tạo lại nhân lực. Loại bỏ những ngành nghề bị cuộc sống bỏ qua hay tìm những ngành nghề mới đáp ứng nhu cầu mới...

More...

Asin không phải là vị tướng ... - VC

By VƯƠNG CƯỜNG

Asin không phải là vị tướng của mọi cuộc chiến tranh
VƯƠNG CƯỜNG

2.  
Ở giai đoạn sau chiến tranh và trước đổi mới (1975-1986) xin mượn câu thơ của nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo:
Thời tôi sống có bao nhiêu câu hỏi
Câu trả lời thực chẳng dễ dàng chi
Thật ra thời nào cũng vậy trong quá trình vận động và  phát triển cuộc sống luôn đặt ra các câu hỏi. Nếu cuộc sống đặt ra các câu hỏi thì chính nó lại tạo ra các tiền đề để trả lời các câu hỏi đó.
     
Lịch sử cũng chứng kiến không phải bao giờ con người cũng trả lời đúng các câu hỏi không lời đó. Thơ cũng tham gia trả lời bằng cách của thơ. Muốn thế người và thơ phải hướng về thực tiễn từ thực tiễn buồn vui đau khổ và hạnh phúc của con người cái mới thường ẩn mình trong những câu hỏi từ thực tiễn. Thơ vẫn có khả năng óng ả bay lên trên thực tiễn hoang tàn.
     
Thật không may giai đoạn này con người chưa trả lời được các câu hỏi hoặc có trả lời nhưng chưa đầy đủ. Chiến tranh đã trở thành quá khứ khi lá cờ tổ quốc được kéo lên trên nóc dinh Độc lập 11g30 ngày 30-4-1975. Những người lính lần lượt trở về và mãi mãi không về. Đất nước trong nụ cười có nước mắt. Khi ấy cuộc sống đã âm thầm chuyển sang giai đoạn khác nhiệm vụ phát triển kinh tế đã bước lên hàng đầu thay thế cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc.
     
Tôi ấn tượng với chi tiết người cắm cờ trên nóc dinh Độc Lập. Cũng như bao người chiến thắng khác ông chưa hề nhìn thấy thang máy. Do không hiểu quy trình nên ông sợ người dẫn đường hại mình nên ngăn lại khi người này bấm nút. Không hiểu sao câu chuyện này cứ ám ảnh mãi trong tôi. Có gì như dự báo một thời đại mới đang đến nhưng những người chiến thắng có thể chưa đủ kiến thức để hành động trong phát triển thời bình.  
     
Thơ cũng đang âm thầm đòi hỏi nhà thơ chuyển hướng vì cuộc sống đã chuyển hướng. Tiếng kèn tiếng trống tiếng chát chúa của chiến trường và lòng dũng cảm vượt lên trong bom rơi đạn lạc đã thành quá khứ. Người người mê man trong các bài hát bay lên tận chín tầng trời mà ít nhắc nhở đất dưới chân đang nung đỏ vì những bước chân chạy tìm cái ăn.
     
Môi trường không còn chiến tranh những chính sách chủ trương mới lại không chưa thoát ra khỏi hết thời chiến. Người ta cứ tưởng mọi việc ở miền Bắc đã là hình mẫu. Ai ngờ những chủ trương đó tuy đã có những thành tựu của thời chiến tranh lại bị thoái thác ở miền Nam. Đất nước bị tàn phá sự mất mát quá lớn chưa được chia sẻ giờ lại rơi vào khủng hoảng. Nhà nước chẳng những chưa trả lời được câu hỏi do cuộc sống đặt ra mà còn có khi đi ngược với nó. Nông dân điêu đứng nhất thu nhập bình quân mỗi người một tháng là 11 4kg thóc và chính họ trước sự mất còn của mình đã tìm cách thoát hiểm: khoán chui! Xã hội vận động trong nghèo nàn và loạng choạng về phương hướng. Nền sản xuất xã hội bị rối loạn. Các nước không còn viện trợ giúp VN được nữa đơn giản chiến tranh đã kết thúc và chính họ cũng đang rơi dần vào khủng hoảng kinh tế - xã hội nặng nề như Việt Nam.
     
Sông hồng chảy về đâu và lịch sử? câu thơ Chế Lan Viên một lần nữa lại vang lên trong điều kiện mới.  Nhiều tỉnh bắt đầu lắng nghe thực tiễn và tự cứu lấy mình trước khi trời cứu. Long An An Giang thành phố Hồ Chí Minh...và nhiều địa phương khác cũng nóng lên. Những cuộc họp với tiếng đập bàn nảy lửa ở văn phòng nhiều tỉnh thành phố. Khi thực tiễn đã báo hiệu dù còn yếu ớt có người mang trong mình quá nhiều công thức cũ dị ứng với sự chuyển mình mò mẫm đã phát biểu khi vừa xuống sân bay Tân Sơn Nhất: ngửi thấy mùi Nam Tư mùi tư bản!  Bên cạnh ta người Trung Quốc đã thấm hết cái đau của sự kém cỏi trong tư duy đã vùng dậy nhận ra thời đại đã khác: mèo trắng cũng được mèo đen cũng được miễn là bắt được chuột! Câu nói đó phải mất hàng thập kỷ sau người VN mới thấy hết ý nghĩa của nó. Kéo dài những giải pháp phù hợp với thời chiến lại không hợp với thời bình. Kéo dài cái tốt lại là cái xâu kéo dài ưu điểm lại là khuyết điểm điều này hoàn toàn chính xác đối với nước ta sau chiến tranh. 
     
Trong hoàn cảnh đó có người đã nói nhiều đến đời sống như mơ ông nhắc đến tương lai ti vi tủ lạnh xe máy...trong khi dân chúng chạy ăn từng bữa. Trong bối cảnh đó thơ VN như thế nào? Kỳ lạ là khi đại bác gầm thì họa mi lại hót rất hay khi im tiếng đại bác thì họa mi mất tiếng! Nếu nông dân đang loay hoay tìm đường để sống thì thơ đã dóng lên một tiếng kèn thức tỉnh tạo nên sự cộng hưởng với thực tiễn. Tôi cũng đồng ý với nhiều người ở giai đoạn này thơ ít hay ít có những tác giả mới xuất hiện lấy được sự cảm thông của bạn đọc. Nhưng chính giai đoạn này lại có những bài thơ được người đọc tìm kiếm và họ tìm thấy sự chia sẻ tìm thấy những dự báo đổi mới. Thậm chí có người còn cho rằng những bài thơ này còn đi trước đổi mới. Năm 1979 trên báo Văn Nghệ xuất hiện bài thơ Với con của Thạch Quỳ. Năm 1981 xuất hiện bài thơ Tản mạn thời tôi sống của nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo. (Năm 1988 bài thơ Nhìn từ xa tổ quốc của Nguyễn Duy được lan truyền).
     
Phải nói trước rằng những bài thơ này không mới về hình thức thể hiện nó cũng như thơ Việt Nam sau thơ mới. Vậy tại sao hai bài thơ này lại được người đọc tìm kiếm chia sẻ và nhiều người đã thuộc? Sức hút của bài thơ chính từ nội dung của nó với một cách nhìn phi truyền thống tự hòa mình vào niềm vui nỗi buồn của nhân dân. Thời điểm đó sự xuất hiện của các bài thơ này là một điều mới lạ.
     
Nếu Thạch Quỳ nói với con bằng những hình ảnh chi tiết quen thuộc hướng tới hành động cần thực tế tránh ảo tưởng:
Con ơi con trái đất thì tròn
Mặt trăng sáng cũng tròn như đĩa mật
Và tất cả đó là sự thật
Nhưng cái bánh đa tròn điều đó thật hơn
Thì Nguyễn trọng Tạo lại nhìn thấy cái thời đã qua và cái thời đang sống như những gì đang tích lũy và báo hiệu cần những đổi thay:
Gió thầm thào như chẳng thể nguôi yên
Gạo thịt cửa hàng nhiều khi không đủ bán
Con phe sục khắp ga tàu bến cảng
Giá chợ đen ngoảnh mặt với đồng lương... 
Nếu để ý một chút ta thấy giữa hai bài thơ này vẫn có một sự thống nhất. Phải chăng từ những ý nghĩ ảo tưởng trong thơ Thạch Quỳ nhắc tới là nguyên nhân dẫn đến thực tế hỗn độn được mô tả trong thơ Nguyễn Trọng Tạo?
Thạch Quỳ muốn cuộc sống được diễn tả như chính nó đang diễn ra bình dị.
Mẹ hát lời cây lúa để ru con
Cha cày đất để làm nên hạt gạo
Chú bộ đội ngồi trên mâm pháo
Bác công nhân quai búa quạt lò.
Nguyễn Trọng Tạo lại thấy cái quy luật tự nhiên: Những bông hoa vẫn cứ nở đúng mùa cho ta liên tưởng cái chưa đúng mùa của con người khi họ không thể nghe được tiếng nói bước đi âm thầm của thực tiễn. Anh thấy cái đang lụi tàn xen lẫn cái đang sing sôi đó là biện chứng của cuộc sống. Cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam và phía Bắc đã cho Nguyễn Trọng Tạo thấy cái điều có người chưa thấy hoặc thấy nhưng chưa nói thành lời:
Khi đang đắm yêu nào tin được bao giờ
Rồi một ngày người yêu ta đổi dạ
Rồi một ngày thần tượng ta tan vỡ
Bạn bè thân thọc súng ở bên sườn 
Người đọc thấy được cái Nguyễn trọng Tạo muốn nói nhưng người phê bình nó có thể vì mục đích khác nên không thấy:
Như con chiên sùng đạo chợt bàng hoàng
Nhận ra Chúa chỉ ghép bằng đất đá
Thời tôi sống thêm một lần súng nổ
Trái tim đau rỏ máu dọc biên thùy... 
     
Như đã nói ở trên những bài thơ này giản dị câu chữ bình thường nhưng trong nó đã chứa đựng một đòi hỏi cần một phương pháp mới để vượt qua cái quen đã thành xiềng xích sẽ nhìn thấy cuộc sống đúng hơn và trả lời được các câu hỏi do nó đặt ra. Khi mọi người còn ngủ thì một vài người thức chưa hẳn đã không làm người ngủ khó chịu. Những bài thơ chẳng gì úp mở chẳng gì "phản động" nhưng vô tình hay cố ý mà một số người bóp méo làm cho bài thơ xấu đi trong mắt một số người. Không chỉ tò mò người đọc lại đi tìm những bài thơ đó. Họ lại thấy mến yêu bởi khi cuộc sống vật vã tìm đường đổi mới chính họ cũng thấy cần có sự thay đổi. Không biết nên buồn hay vui khi các tác giả này đều bị tai nạn nghề nghiệp.

      Như trên đã nói muốn hiểu cuộc sống mới đang đòi hỏi gì cần phải có phương pháp tiếp cận mới hơn không chỉ người làm thơ mà chính người phê bình người đọc cũng phải thay đổi. Do không thay đổi cách nhìn họ phân tich phê phán bài thơ cực kỳ máy móc. Nghe chim hót đừng nghe mê mãi quá người ta đặt câu hỏi chim hót là gì? Và tự trả lời: Đài tiếng nói VN và Báo Nhân Dân...hai cơ quan ngôn luận quan trọng nhất của Đảng và Nhà nước. Hay câu Qua đường đất đến con đường sỏi đá họ bảo con đường là con đường đi lên CNXH gieo rắc tư tưởng không tin vào con đường Đảng đề ra... Tôi không hình dung được họ sẽ hiểu như thế nào khi Nguyễn trọng Tạo viết:
Thời tôi sống có bao nhiêu câu hỏi
Câu trả lời thực chẳng dễ dàng chi
Cứ theo logic như đã nói có lẽ họ áp cho tác giả thiếu niềm tin chăng? Tư tưởng ảo tưởng của một số người đã thay thế tư tưởng hướng về thực tế. Từ đó họ suy ra và buộc tội không hề thương tiếc...
Khi ấy tôi ở HN biết tin chứ anh TQ không nói trở về Vinh tôi có gặp một nhân vật khá thù ghét TQ tôi nói phân tích thơ như ông thì người đi tù đầu tiên ông biết ai không? Hắn không hiểu tôi nói về ai. Tôi bảo Bác Hồ! Ông biết không Bác viết Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng sao lại chông chênh thiếu niềm tin ư? Thơ không dành cho những tâm hồn thô thiển và đen tối đâu nhé! 
     
 Giờ thì GS Như Thiết không còn nữa năm 1981 ông nói với tôi ông Trường Chinh sau sự kiện một số nhà thơ bị nhắc tên có gọi ba người trong đó có GS Như Thiết và GS Hoàng Trinh lên hỏi chuyện. Ông có nói đừng nói người ta là nhân văn tội lắm! Hội nhà văn Việt Nam và nhiều nhà văn nhà thơ cũng hết lòng bênh vực. Tôi nói lại chuyện này để thấy chỉ một số người không hiểu hoặc cố tình không hiểu làm cho câu chuyện hay trở nên xấu đi một chút trước khi nó trở về đúng với thực chất của nó. Lịch sử thật công bằng lịch sử bênh vực họ bằng sự lầm lũi đi về phía cần đi và trước sau con người cũng phải đi về hướng đó. Con người có thể bế tắc nhưng lịch sử thì không. Con người bế tắc có thể làm chậm bước đi và kéo dài sự đau khổ của chính mình. Giờ thì đất nước đã đổi mới thông thoáng hơn nhiều đọc lại những bài thơ gây sóng gió một thời tôi thấy tiếc vì nắng trôi đi oan uổng biết bao ngày...

More...

Thơ Hen Rích Hai Nơ -

By VƯƠNG CƯỜNG

 

Giọng nói trong rừng

Ta tạm dừng chân bên cạnh sân ga
Nơi khu rừng như tòa nhà nghỉ mát
Ta bỗng nghe từ nơi yên tĩnh nhất
Một tiếng nói ngân lên trong trẻo là thường

Sương phủ trắng khu rừng thưa buổi sáng
Từ cửa rừng chim gáy đón bình minh
Trong yên tĩnh lại ngân lên tiếng nói
Vừa trả lời vừa hỏi một mình chim

Con chim nhỏ cất lên hai tiếng nói
Chẳng làm cho ta chán nản vui mừng
Mà như bảo một ngày mai đang đợi
Ở miền xa lại có một khu rừng


Người hành khất

Người hành khất trước nhà thờ khép nép
Thân gầy còm vì mang nặng khổ đau
Cổ khô bỏng và dạ dày lép kẹp
Gã run run van lạy khẩn cầu

Gã chỉ dám xin một mẩu bánh thừa
Trong ánh mắt bao tủi hờn chứa đựng
Trên bàn tay đang run rẩy đón chờ
Ai tàn nhẫn nhét vào viên đá cứng

Ta cầu khẩn tình yêu em cũng vậy
Tái tê lòng bao giọt lệ chua cay
Tình ta đó chân thành biết mấy
Cũng bị em tàn nhẫn gạt lừa


Trong tháng năm kỳ diệu

Trong tháng năm kỳ diệu
Khi mầm cây mở ra
Trong tim tôi cảm thấy
Tình yêu bỗng nở hoa

Trong tháng năm kỳ diệu
Run rẩy tiếng chim ca
Với bạn tình tôi gửi
Những nỗi niềm thiết tha

VC dịch
(chép lại theo trí nhớ)

More...

Nàng Lô Rơ Lây - Hen Rích Hai Nơ

By VƯƠNG CƯỜNG


Lô Rơ Lây
Hen Rích Hai Nơ

Nỗi buồn kéo đến nôn nao
Lòng tôi không một chút nào lặng yên
Năm dài đâu dễ nào quên
Chỉ trong một chốc giấy lên ngập lòng

Bầu trời êm mát sáng trong
Buông hoàng hôn xuống cho dòng sông êm
Bao nhiêu đỉnh núi lặng im
Sáng trong ngọn lửa hai triền sông Ranh

Dốc cao dựng đững như thành
Nàng ngồi rực rỡ áo quần sáng trong
Lửa soi sáng mớ tóc vàng
Dưới vành lược nhỏ của nàng ánh lên

Dốc cao sông nước trời đêm
Lắng nghe tiếng hát dịu êm của nàng
Chứa đầy trong tiếng hát vang
Là muôn sức mạnh của ngàn bài ca

Thuyền theo dòng nước về xa
Người lái thuyền vẫn lắng nghe tiếng nàng
Đắm trông đỉnh núi rợi buồn
Thuyền va vào đá hoa cương bên bờ

Mênh mông tiếng hát diệu kỳ
Vẫn trông đỉnh núi sá gì thuyền tan
Dòng sông vỗ nhịp miên man
Núi hoa cương vẫn dăng hàng bên sông

Người trôi thuyền đắm giữa dòng
Phải vì tiếng hát và nàng Lô Rơ Lây?

VC dịch


Mời bạn tham khảo hai bài dịch khác

  NÀNG LÔ-RƠ-LÂY
(1823-1824)

BẢN DỊCH CỦA XUÂN DIỆU


Tôi không hiểu nghĩa vì sao
Nỗi buồn ấy cứ ấp vào lòng tôi
Truyền từ thời cũ pha phôi
Xa xưa một chuyện làm tôi nghĩ hoài

Trời êm đêm sắp tới rồi
Sông Ranh thong thả lòng trôi lặng tờ
Đỉnh cùng dãy núi cao nhô
Ánh lên dưới mặt trời tô lửa tà

Nàng trinh đẹp nhất như hoa
Ngồi trên chót ấy thật là diệu thay
Tóc nàng vàng đẹp hây hây
Điểm trang vàng gắt rực mây tóc vàng

Nàng dùng một chiếc lược vàng
Và nàng cất tiếng ngân vang một bài
Điệu ca huyền bí lạ đời
Khúc ca động mạnh lòng người lắm thay

Người chèo thuyền lắng mê say
Bâng khuâng xao xuyến ngất ngây trong thuyền
Bẵng quên đá chắn không nhìn
Mải đăm đăm vọng lên miền đỉnh non

Tôi đồ rằng sóng cuối cùng
Đã vùi người chủ cùng luôn với thuyền
Nguyên do bởi tại nàng tiên
Lô-rơ-lây với nhạc huyền của cô.


BẢN DỊCH CỦA HOÀNG TRUNG THÔNG

Không hiểu vì sao nữa
Lòng tôi cứ u buồn
Câu chuyện người xửa xưa
Mãi làm tôi vấn vương

Gió mát thổi chiều tà
Sông Ranh trôi êm lặng
Trên đỉnh núi sáng lòa
Ánh lửa mặt trời lặn

Một nàng xinh đẹp nhất
Kì diệu trên cao ngồi
Đồ nữ trang lấp lánh
Chải mái tóc vàng tươi

Nàng chải bằng lược vàng
Hát một thiên tình khúc
Ôi! Tiếng hát của nàng
Lạ lùng đầy ma lực

Người lái đò chèo đò
Cảm nỗi đau điên dại
Có thấy gì đá ngầm
Còn ngẩng nhìn mê mải.

Tôi tin sóng sẽ nuốt
Người lái đò và đò
Lô-rơ-lây và tiếng hát
Sẽ gây tai họa cho.




More...

Thơ nhiều người thích có phải là thơ hay? VC

By VƯƠNG CƯỜNG


  Thơ nhiều người thích có phải thơ hay?
VƯƠNG CƯỜNG

       
Bắt đầu cuộc tranh luận này tại cơ quan tôi vụ quản lý khoa học học viện CT - HC Quốc gia. Tôi vốn không muốn ai ở cơ quan mình biết tôi có làm thơ. Tôi cố giấu đi sự đam mê của mình. Vậy mà khi in tập thơ Đám mây hình thiếu phụ các bạn đồng nghiệp biết nên bảo tôi tặng để đọc. Khi đọc thấy tôi không đưa bài thơ Không nói vào tập buổi uống trà bỗng dưng thành buổi hội thảo mi ni về thơ. Quả thật bài thơ này khi đưa lên blog nhiều người cơ quan tôi đã đọc và còn thuộc nữa khi ấy tôi chưa...thuộc. Những người ngồi đây từng tham gia nhiều chương trình nghiên cứu các cấp từ cấp bộ đến cấp nhà nước. Người nào cũng có dăm bảy đầu sách đã công bố. Họ đều nổi tếng trong các cuộc thuyết trình trước rất nhiều đối tượng trong cả nước.
Một tiến sỹ đọc lại bài thơ như sau:

Không nói

Em ngồi bình thản ở bên anh
lặng lẽ trời thu lặng lẽ xanh
mây ngả vai chiều hoa chín nụ
se sẽ lòng thu với lá ru

Một chút sắc vàng yêu mến ơi !
anh mang mây tím trải em ngồi
một thoáng mơ hồ mơ hay thực
anh từ sâu thẳm bỗng rơi rơi...

Anh thấy con đường hoa trước mặt
sương giăng lụa nắng ngả ngơi chiều
thời gian dừng lại nhòa chân tóc
mình yêu đâu phải nói lời yêu !

12 - 2007

      Đọc xong anh quay sang chất vấn tôi. Thế mà không hay à? Này nhé bốn câu đầu rất êm dịu cái êm dịu của một tình yêu tan hòa vào nhau. Một tình yêu quá đẹp. Nếu không có một tình yêu như thế làm sao viết được những câu thơ bình thản chứa chan ngọt ngào đến thế. Vừa dứt lời một vị khác lại ngẩng mặt lên cười nói Anh có nghe một tiếng gọi trong cái không gian yêu êm đềm thế không? Một tiếng gọi hút hồn! Câu thơ đầy tình cảm chỉ có một tình yêu say đắm lắm mới cất lên được: Một chút sắc vàng yêu mến ơi! Đấy anh gọi người yêu thắm thiết đến người ngoài cuộc cũng nao nao. Có lần tôi dẫn cháu qua đường bỗng ngơ ngẩn vì tiếng gọi ấy. Và chỉ anh mới viết : Anh mang mây tím trải em ngồi. Hình ảnh này không thật nhưng không ai quan tâm cái không thật ấy dùng hình ảnh để diễn đạt tình yêu như thế không nói là không hay. Thơ nằm giữa mơ hồ và thực ấy sao không phải là một sự lãng mạn chỉ có tình yêu mới mang lại được giây phút thăng hoa ấy.
     
Tôi cũng bối rối.
     
Người thứ ba là một GSTSKH vốn ít nói lặng lẽ trong các việc ngoài khoa học. Anh nói những điều các bạn nói là đúng đấy anh VC ạ. Những câu thơ cuối lại mở ra một hy vọng đẹp có hậu cho tình yêu đẹp. Con đường hoa và đặc biệt có chút sương giăng ngả ngơi chiều kia mới diễn tả đến cái tận cùng của tình yêu hai giới. Sương lụa ngả ngơi hay hai người say nhau mà ngả ngơi. Ngôn ngữ ấy đạt độ chính xác cao diễn tả một sự bền chặt và hạnh phúc lắm. Câu Thời gian dừng lại nhòa chân tóc chừng mực nào đó đã đánh thức hay cho người ngoài cuộc biết người yêu cũng không còn trẻ nữa. Vì thế mà sự say đắm làm cho ta cảm động cho ta một mẫu tình yêu chung thủy vượt qua tuổi tác tuổi tác không ngăn cản được tình yêu mà ngược lại! Đó là sự diễn đạt hoàn hảo về tình yêu ấy. Tất cả chúng tôi đây khi có thời gian là tìm thơ mà đọc để giải phóng tâm hồn mình và yêu hơn cuộc sống con người. Một trong những bài tôi thích là bài này. Tất cả anh em ngồi đây đều thuộc lòng đấy.
     
Khi ấy một phụ nữ chưa già nhưng cũng không còn trẻ nữa từng nhận giải thưởng nghiên cứu khoa học của HV tôi nói những điều các anh chị nói tôi nghe rất có lý. Nhưng bây giờ anh VC thử giải thích cho mọi người nghe ý anh thế nào mà không đưa bài này vào tập mới.
     
Thật lòng trước những người thân quen nhiệt tình với thơ như thế tôi còn biết nói gì hơn. Tôi đã ngợp đi trước các tấm lòng với thơ như thế. Nhưng không thể không nói. Tôi bảo sao tôi thấy bài thơ này cứ lai lai thế nào ấy. Không biết có đúng không khi viết tôi viết tự nhiên thấy cũng nhiều cảm xúc và viết liền mạch. Ban đầu tôi thấy hay như các anh chị đã thấy. Lâu rồi tôi nghĩ lại thật sự công bằng với chính mình tôi sợ giống ai đó. Có người bảo dáng dấp như XD xưa. Hay vì hình thức thơ 7 chữ làm cho tôi ngờ ngợ. Thật sự tôi không thấy rõ ràng lắm có khi tôi thấy hay lại có khi tôi thấy dở và có khi tôi thấy sợ. Sợ vì giống ai đó. RaXunGamZa Tóp nói tôi muốn là tôi tôi không muốn là ai dù người đó có thiên tài. Ngay cả Raxun cũng nói về thơ mình trong đàn cừu của tôi đôi khi cũng thấy vài con cừu lạ. Việc tránh sự giông giống với người khác thật chẳng dễ dàng gì. Do băn khoăn như vậy nên tôi đã không đưa vào tập. Quan niệm của tôi khi chọn tập không phải là từng bài hay mà bài nói đúng giọng mình. Tôi cũng biết ngoài các bạn ngồi đây một số bạn bè khác cũng thích bài này hãy thông cảm cho tôi. Nếu các bạn thấy không giống ai và chứng minh được tôi sẽ đưa vào tập sau. Tôi có ý khi điều kiện cho phép tôi sẽ in tập Cộng hưởng cùng với một người bạn của tôi...

      Một người nói thơ hay phải là thơ nhiều người thích! Không thể nói thơ hay lại ít người thích! Theo tôi bài thơ hay nhất của anh đã bị lọt lưới mà nguyên nhân là do tiêu chí chọn lựa của anh chưa chuẩn lắm.
Tôi bối rối thật sự. Liệu có phải như thế không...

More...

Cháu Đám mây hình thiếu phụ chào các bạn!

By VƯƠNG CƯỜNG




 

Đám mây hình thiếu phụ xin chào các bạn!

VƯƠNG CƯỜNG

     
Như đã đưa tin hôm nay trước rằm nguyên tiêu tập thơ ĐÁM MÂY HÌNH THIẾU PHỤ đã xuất xưởng. Đây là tập thơ thứ hai của tôi. Nếu tập thơ đầu Bài hát đi tìm một người viết mất gần 30 năm thì tập thứ 2 này mất 2 năm. Thời gian viết ngắn hơn nhưng chất lượng chờ các bạn đánh giá!
     
Sách do Nhà xuất bản Văn học ấn hành. Vẽ bìa họa sỹ Văn Sáng dày 84 trang khổ 14 5  và 20 5 gồm 36 bài thơ tôi viết chủ yếu từ 2007 đến đầu nhăm 2010. Trước đây tôi có thông tin tập thơ gồm 37 bài đến phút 89 tôi loại thêm bài nữa do vậy chỉ còn 36 bài.

Trong niềm vui ngày tập thơ ra đời tôi muốn nói lời cảm ơn với các bạn trên vnweblogs.com và bạn đọc nói chung cũng như các bạn bè thân thiết của tôi luôn động viên tôi viết và in tập thơ này. Tôi cũng mong các bạn cùng chia sẻ niềm vui của tôi.
     
Nếu bạn nào có nhu cầu xin cho tôi biết địa chỉ qua mail: vuongcuongc@yahoo.com.vn để tôi tiện gửi biếu các bạn. Một vài hình ảnh gửi đến các bạn trông mặt " cháu " nhé!


Bìa sách


Và đây là bên trong







Nhân dịp này tôi xin giới thiệu vài bài trong tập các bạn tham khảo nhé!

 

Một mình đêm


Khi lặng chìm với một mình đêm
trăng trở giấc gối đầu lên phía núi
hình như có điều gì tiếc nuối
kìa bình minh ngọng nghịu bài ca   
bài ca  ấy bây giờ ta đang hát      

Với thân yêu cánh chim chiều tít tắp     
ta một mình đêm khâu áo cho ta     
kìa bông hoa rạo rực nói lời hoa       
lời hoa ấy bây giờ rơi trước mặt

Lặng chìm đêm mơ dạo khúc ngày
đêm cùng  ta pha lấy những đắm say
kìa hoa nở trên cách đồng xa cách                    
đám mây hồng vừa gọi vừa bay...



 

Nói với em

Có những khi nóng bức ngột ngạt trời đâu tiếc mà không thể nào thả giọt mưa xuống được
Trăng thèm sáng trải êm đềm ga trắng muốt mà không thể nào lách qua nổi màu mây mỏng tang
vì sao to nhất xa hàng tỷ ngàn năm ánh sáng chỉ đến được với mình bằng giọt sáng yếu ớt
nhiều khi ý nghĩ trùm lên cả bầu trời rơi xuống chỉ vấp một cọng gió gầy

Anh bước một mình trên biển sóng xanh ào lên sẻ chia chiều đơn côi sóng bỗng bạc đầu
thả cách biếc mơ hồ trên sông vắng lặng vẫn  mong manh chờ  có ngày đến được nơi em
thả vào trời xanh dòng tin nhắn thẩn thờ xếp hàng nghẹt thở  chờ nghe tiếng máy reo lên
nhứng rặng núi xanh mờ có làm gì anh đâu mà sao đôi khi vẫn ghét?

Em ạ nhớ thương trời những khi không thể nào mưa được
yêu thêm ánh trăng  vàng mơ ngơ ngác sau  màu mây
giọt sao yếu ớt đẫm mồ hôi hớn hở  khi em căng mắt đợi chờ
đừng buồn với cọng gió gầy có thể vô tình làm ý nghĩ vấp ngã

Em thương con sóng bạc đầu ngoại tình với chiều vắng gió
hãy hứng bằng hai bàn tay muôn muốt trắng cánh biêc mơ hồ
đón dòng tin nhắn với vầng trán li ti những giọt mồ hôi tiếng thở gấp gấp
khai quật những dãy núi mờ xanh em thấy trong lòng vẫn cất giữ cơn mưa cánh biếc những dòng tin nhắn...

Biết những ý nghĩ như những hạt giống ủ sâu trong lồng ngực 
mùa xuân mới đang líu ríu ngoài sân ngọng nghiụ nói mùa này ta tiếp tục xa nhau...

More...

Mấy bài thơ không đề của Hen Rích Hai Nơ

By VƯƠNG CƯỜNG


 

Mấy bài thơ không đề của Hen rích Hai Nơ


...
Bàn chân vàng của sao
Rón rén bước trên bầu trời yên lặng
Cho con người được yên giấc ngủ
Cho đàn chim giữ ấm tổ của mình

Những chiếc lá xôn xao
Vểnh tai lên nghe ngóng
Những hàng cây vươn mình
Khỏi bóng

Nhưng tôi nghe một tiếng nói từ xa
Một tiếng nói làm lòng tôi run rẩy
Ôi có phải tiếng người yêu tôi nói
Hay tiếng ngọt ngào của chú họa mi?


...
Ngỡ như được sinh ra từ bọt sóng
Trông nàng rực rỡ vô cùng
Nàng đã trở thành bà chúa
Của những cô gái đẹp chưa chồng

Hãy chịu đượng
Dẫu tim ta đập gấp
Hãy quên đi
              v
à không thèm chấp nhặt
Những lời dèm pha của những mụ đàn bà
Ngốc nghếch
               t
hiếu nghĩ suy


...
Khi thiếu nữ không còn yêu anh nữa
Hãy quên đi niềm tin tưởng thủy chung
Anh đi tìm một người yêu khác
Hay vắt khăn vai mà đi khắp nơi

Anh nhìn những cánh rừng dương liễu mảnh
Rủ bóng xuống guwowngt hồ yên tĩnh như tóc ai
Trên đỉnh núi mỗi lần anh hóng mát
Mọi việc bên mình cũng giản đơn thôi

Những đỉnh núi cao lởm chởm
Khi anh leo lên đến tận đỉnh rồi
Anh sẽ thấy khung trời căng gió mát
Chim đại bàng cất tiếng đâu đây

Anh sẽ sống một cuộc đời ý nghĩa
Như đại bàng anh tung cánh tự do
Những khi ngồi trên mỏm đá cao nhô
Ôi kỷ niệm ngày xưa
                          a
nh quên làm sao được?


VC dịch

More...