Những kỷ niệm nhỏ với "bốn ông Trần" lớn - VƯƠNG CƯỜNG


 

Những kỷ niệm nhỏ với "bốn ông Trần" lớn

VƯƠNG CƯỜNG

     
Trong hoạt động nghiên cứu khoa học tôi may mắn được nhiều lần làm việc với "bốn ông Trần" (Trần Văn Giàu Trần Quỳnh Trần Trọng Tân và Trần Phương). Ông Trần Văn Giàu có thời được mệnh danh "Bác Hồ của miền Nam" là nhà khoa học lớn. Ông Trần Quỳnh và Trần Phương nguyên là phó thủ tướng chính phủ đều là những nhà lanh đạo và nhà khoa học cá tính Ông Trần Trọng Tân từng ngồi tù Côn Đảo (chuồng cọp) 7 năm trong 17 năm tù với tư cách trí thức nhà báo nguyên trưởng ban Tuyên huấn trung ương.
Cả bốn ông đều là những người nổi tiếng và ngoài đời ít quan trọng hóa và vui vẻ chan hòa dễ gần.
     
Thập niên 90 thế kỷ 20 chương trình cấp nhà nước " Hệ thống chính trị ở Việt Nam trong quá trình đi lên CNXH" do GS Nguyễn Đức Bình làm chủ nhiệm tổ chức nhiều cuộc hội thảo khắp cả nước. Tôi được gặp và làm việc với các ông khá nhiều.
     
Một lần anh em gặp ông Trần Quỳnh trong bệnh viện làm việc. Sáng suốt trí nhớ sắc sảo về lý luận day dứt nhiều với thực tiễn...Có người đùa: Trần Phương cùng với Trần Quỳnh/ với Đoàn Trọng Truyễn chúng mình đói to... các ông vẫn cười vui vẻ. Có lẽ họ biết bước đi tất yếu của lịch sử cá nhân dù là ai cũng chỉ có mức độ thôi.
     
Ông Trần Trọng Tân có lần kể với tôi nhiều người ra Côn Đảo thấy ngói thủng rồi cho là nhà tù chúng nó không quan tâm lên tiếng trên báo chí. Ông bảo kỳ thực là nếu có một viên ngói vỡ là họ thay ngay tức khắc! Hay trên vô tuyến đưa những tin xử án tất cả những người bị can đều mặc áo kẻ sọc áo tù. Khi tòa chưa tuyên án họ chưa thành tù nhân. Tại sao lại mặc áo tù? (Nay thì khác rồi). Rồi ông kể khi ông bị bắt và ra tòa án khi nhận giấy báo tin bao giờ người ta cũng bảo ngày mai ông ra tòa hãy mặc bộ quần áo nào đẹp nhất nhé. Khi bị kết án tù họ chuyển bộ quần áo tù và bảo ông thay đi chúng tôi dễ quản lý. Tất cả tư trang được gửi lại có chữ ký mình sau khi mãn hạn tù họ trả lại nếu mất gì thì trả đủ ngay lập tức. Ông còn kể chị M cựu tù nhân chính trị ở Côn Đảo tất cả các đòn tra tấn chị này hàng chục năm gan lỳ không khai báo điều gì. Thế mà không hiểu sao chũng nó biết được chị này trên đời chỉ sợ con cóc. Một hôm hỏi cung chị vẫn gan lỳ chúng mang ra con cóc đặt lên bàn. Thế là mặt xanh khai như khai trước chúa. Khai xong thì Sài Gòn giải phóng. Mối lần gặp anh chị cứ khóc. Ông Tân nói mình biết rõ nhưng không thể làm sao được vì lời khai của chị ấy là có thật...
     
Ông Trần Phương một lần tôi đi họp ké BCH hội kinh tế VN. Trong câu chuyện bàn nước tôi bảo lý luận ta có lẽ mắc vào cái bẫy không ra được đó là thời kỳ quá độ. Không có cái gì trên đời khi đi từ A đến B lại không có bước trung gian. Cái tầm thường được lập luận tưởng rất khoa học. Ông chẳng nói gì. Một lần tôi mời ông tham gia phản biện giáo trình kinh tế chính trị quốc gia vì biết ông không đồng tình nhiều vấn đề sau khi chào hỏi nói lý do tôi bất ngờ nghe ông hỏi cậu trả tớ bao nhiêu? Thường làm việc với cỡ TW tôi chưa nghe ai hỏi về tiền thù lao cả. Thời đó thù lao cho phản biện là 500.000đ. Sau khi trấn tĩnh tôi trả lời phóng to 2.000.000đ anh ạ gấp 4 lần! Tôi nghĩ nếu ông nhận lời thì mình lại dùng võ cách khai gian thôi lo gì. Không ngờ ông bảo chẳng đủ tiền tao hút thuốc! Hú vía tôi cũng chơi bài chuồn: Thưa anh anh cho tôi hỏi lại chút nhé!
     
Riêng giáo sư Trần Văn Giàu trong nhiều hội thảo ông phát biểu thường gọn giọng thều thào kiểu người rụng răng. Một lần chỉ làm việc với một mình ông mấy anh em muốn được nói chuyện với ông trên bàn ăn nên mời ông cùng ăn trưa. Ông rất vui tưởng ông nhận lời không ngờ ông bảo rất cảm ơn các anh nhưng tôi phải về ăn cơm với bà lão! Tôi không để bà ấy ăn một mình! Năm ấy giáo sư Trần Văn Giàu 90 tuổi.
      Sự nghiệp các ông chắc còn được nói nhiều nghiên cứu nhiều tôi chỉ nói đời thường khi làm việc với bốn ông đầy ấn tượng...

VC

Cảm ơn anh Thuyên đã vào đọc nhé! Thật ra cũng chưa phong phú đâu chưa ddur giành thời gian cho blog anh ạ. Chúc anh gặp nhiều may mắn!

TRAN VAN THUYÊN

vào nhà anh tư liệu phong phú quá.Tôi cũng người họ TRẦN đây nhưng mà là TRẦN trụi bác ạ
lần đầu làm quen hẹn gặp lại nhé

VC

Đồng chí trung Kim ơi đồng chí cứ làm theo cảm xúc của mình không cần phải nghĩ gì nhé.

trungkim

tk nghĩ như thế này chắc đúng với câu thơ của anh:
Gọi sương rơi cho hàng cây lõa thể.
Thơ của anh mà anh nói anh chẳng biết gì nhỉ?

VC

Tùy TK thôi mình chẳng biết gì đâu. Chúc TK vui nhé!

trungkim

@ Anh Vương Cường!
- Vâng thế thì Trơ lạnh là đúng ý anh nhỉ? Hay anh cho một cặp từ tương tự với âm sắc đó nhỉ? Chờ ý kiến của anh đó!

Vương Cường

Thân mến gửi Trung Kim cái nhạc thì mình điếc đặc. Thơ mình mà TK xử lý thành nhạc được thì cũng lạ đấy. Tùy bạn xử lý. Chỉ có một chữ TRỌI trong câu: Giọt sương rơi cho hàng cây trơ trọi nghe hơi vô cảm!

trungkim

Chào anh Vương Cường!
TK được anh tặng tập thơ DMHTP đã lâu mà nay mới tìm ra nhà anh để cám ơn. TK có phổ bài thơ GỌI TÊN EM sau lúc mình gặp nhau ở Sài Gòn trưa hôm đó. Lời ca khúc như sau và anh đọc rồi cho ý kiến xem anh có đồng ý hay không anh nhé!

Chiều giữa hoàng hôn cánh đồng. Ngóng về phía trời xa. Có đám mây hình thiếu phụ. Anh gọi tên em gọi tên em!

Anh gọi em mòn cả hoàng hôn. Gọi màu xanh cho cánh đồng tóc bạc. Gọi sương rơi cho hàng cây trơ trọi. Gọi mây bay. Gọi gió mát!

Nhưng..chẳng có màu xanh chẳng có sương rơi chẳng có em từ phía chân trời. Chỉ có gió trong anh lồng lên thành bão (2 lần).
Anh không thể nhặt được một âm thanh vỡ vụn nào để gọi tên em.

Vương Cường

Thân gửi Bảy Thi

Đó là thời cười ra nước mắt. Nhiều câu lắm từ tw đến địa phương. Người ta nói thẳng ra chẳng ngại gì. Có lẽ cũng một phần lịch sử qua dân gian vậy BT ạ. Chúc vui nhé!

baythi

Nhưng năm 80 thế kỷ trước có một câu ca dao nhọn thế này:
Trần... Trần... trần quỳnh
Còn ba trần ấy dân mình đói to!

Người đời kể cũng hay lắm lắm! ( ... là không thích nói ra)