Asin không phải là vị tướng ... - VC


 

Asin không phải là vị tướng của mọi cuộc chiến tranh

VƯƠNG CƯỜNG

2.2 Bạn thân mến ơi ở phần trên tôi có nhắc tới bài thơ "Nhìn từ xa tổ quốc" của nhà thơ Nguyễn Duy mà chẳng nói lời nào chỉ tập trung vào hai bài thơ Với con của Thạch Quỳ và Tản mạn thời tôi sống của Nguyễn trọng Tạo. Không nói không chỉ vì bài thơ ấy viết năm 1988 nằm ngoài thời gian tôi đang quan tâm mà còn bài thơ ấy đã đánh giấu sự rụng rơi cái tôi gọi là thế giới quan và phương pháp luận đấy. Rất nhiều nhà thơ nổi tiếng một thời được thừa hưởng cái thế giới quan và phương pháp luận thời đại mang lại cho họ biến những hiểu biết tự nhiên bên trong của nhà thơ trùng hợp với bên ngoài. Sau cái vận động của từng chi tiết thơ người đọc thấy tình cảm con người và cuộc sống cũng đang vận động dù hiện tại còn nhức nhối gian nan hay hạnh phúc đủ đầy.
     
Giờ thì điều kiện khách quan ấy không còn nữa sự khập khễnh hiểu biết bên trong và bên ngoài làm một số nhà thơ tỏ ra bối rối. Tôi cũng đã nói thơ là thơ thơ không phải là triết học nhưng nếu bài thơ thiếu tính triết học trong từng chi tiết vận động thì thơ ấy chết yểu là lẽ đương nhiên. Có thể bài thơ Nguyễn Duy mang tính thế sự  đánh dấu sự thiếu sót đó của một số nhà thơ trước sự vận động khó lường của thực tiễn. Logics và lịch sử bỗng tách nhau ra làm cả hai cùng ngơ ngác. Đó là lý do bài thơ "Nhìn từ xa tổ quốc" ít có sức sống và ít được bạn đọc ghi nhớ khác với Với con và Tản mạn thời tôi sống. Bài thơ Nguyễn Duy đã quá xa rời với thực tiễn đang vận động trong khi hai bài thơ của TQ và NTT lại bám sát buồn vui đang hiện hữu trong đời.
Nhà thơ TQ nói chuyện với con dù rất đúng vẫn cứ mở mà không đóng không áp đặt với con mình.
... Và vì thế những lời cha dặn dò
Cũng chưa hẳn là những điều đúng nhất
Cha mong con lớn lên chân thật
Yêu mọi người như cha đã yêu con
Nhưng những hình ảnh thơ vừa mộng vừa thực kia lại ám ảnh người đọc. Nhà thơ NTT khi hướng về thực tiễn cũng rất chân tình:
Thơ chưa hay thì thơ nói thật lòng
Ai giả dối rồi biết mình lầm lỗi
Thời tôi sống có bao nhiêu câu hỏi
Câu trả lời thật không dễ dàng chi!... 
     
Nguyễn Duy thì khác anh nhìn Tổ quốc từ xa anh "đối diện với ngọn đèn và trang giấy trắng như xeo bằng ánh sáng" mà trong lòng luôn "nơm nớp" như có ai "rình sau lưng". Tôi tự hỏi nhà thơ Tre Việt Nam giờ sao lại tự mình thiếu tự tin vậy? Và anh "Chuyện trò cùng cái bóng máu mê ta". Nhà thơ chuyện trò gì nhiều lắm anh thấy một thời anh hùng và thấy nhiều cái bi hùng hôm nay.
A...xin chào người anh hùng bất lực dài ngoẵng
Bóng máu bầm đen sóng soãi nền nhà
     
Bài thơ như có sự hối tiếc một thời "hùng vĩ đau thương hùng vĩ máu xương" và bất bình với thời hiện tại " Xứ sở phì nhiêu sao lắm ăn mày"..." Sao lắm thương binh đi kiếm ăn đủ kiếu/ nạng gỗ khua rố mặt đường làng..."..." Mẹ liệt sỹ gọi con đội mồ đi kiện/ Ma cụt đầu phục kích nhà quan... "Xứ sở từ bi/ sao thật lắm thứ ma/ Ma quái- ma cô- ma tà- ma mãnh.../ Quĩ nhập tràng siêu vẹo những hình hài/ Đêm huyền hoặc/ Dựng tóc gáy thấy lòng toang hoác/ Mắt ai xanh lè lạnh toát lửa ma trời..."
     
Sức phản kháng nếu thật sự như vậy thì ở bài thơ này cũng không mạnh vì những chi tiết tuy có thật không phải là dòng chảy chính của đời sống. Tiền đạo ghi bàn thường chỉ hơn một bước chân trước sự ngơ ngác của hàng phòng ngự. Bài Với con và Tản mạn thời tôi sống sở dĩ làm bàn được vì cả hai bài thơ ấy ra đời khi VN còn loay hoay tìm đường đi. Hay đúng hơn khi con người như bất lực thì chính cuộc sống đã tự tìm đường đi. Sau này con người lắng nghe và tiếp cận nhập hồn vào nó nên đã tìm thấy con đường đi nhanh hơn. Với con và Tản mạn thời tôi sống đã nhìn gần có phần lắng nghe được sự đòi hỏi đổi mới từ cuộc sống thời điểm ấy nó lập tức trở thành người bạn thân thiết của nhiều người. Và ngay cả hôm nay người đọc vẫn nhớ và cảm mến tác giả. ( Xem thêm QUÊ CHOA của Nguyễn Quang Lập và một số trang mạng khác).
     
Với Nhìn từ xa Tổ quốc không được như vậy mà nguyên nhân chính là bài thơ xa rời cuộc sống đang tích cực vận động và phát triển. Năm 1988 Nguyễn Duy đánh trống ngũ liên dồn dập như muốn đánh thức tất cả dậy bằng những câu thơ nhìn từ xa. Nguyễn Duy đâu biết rằng tất cả mọi người đã thức từ hai năm trước đó năm 1986! Khi ấy thực tiễn đất nước này đã và đang gỡ bỏ những dây rợ buộc mình trói chân trõi tay mình làm cho khó hành động. Một cuộc chiến tranh khác - chiến tranh kinh tế đang nổ ra đang thu hút tâm trí của dân tộc này. Cuộc chiến tranh này khác bản chất cuộc chiến tranh đã qua "thành lũy tre" cũng quan trọng nhưng không đủ chiến thắng nếu thiếu đi tri tuệ dẫn đường. Khi cánh cửa mở ra khói bụi hay nói theo ông Đặng Tiểu Bình ruồi muỗi cũng bay vào. Chuyển từ cơ chế bao cấp quan liêu sang cơ chế thị trường ban đầu lực lượng VN quá yếu không cân sức. Đội quân của thị trường mang theo những binh đoàn thiện nghệ như quy luật giá trị cung - cầu giá cả... vừa xuất hiện lập tức nền kinh tế và xã hội VN bị đẩy vào chân tường. Lạm phát phi mã 700% tung chưởng đầu tiên. Nhưng đâu phải chỉ một đội quân tinh nhuệ ấy. Giải quyết vấn đề chung của dân tộc cùng với giải quyết những vấn đề riêng do so sánh lực lượng trên chiến trường quyết định. Lo xa như Nguyễn Duy là tốt nhưng sẽ tốt hơn nếu biết lo đúng thời điểm nếu không sẽ bị rối. Tôi cứ liên tưởng đến Tào Tháo trong trận Xích Bích. Khi đã tan tành rồi chạy đường nào cũng có quân mai phục tướng dũng binh hùng. Tào Tháo đã làm mọi cách miễn là thoát chết. Ông đã ngồi trên ngựa khi gặp Quan Vân Trường phải dùng mưu hạ mình nhất: Tướng quân lâu nay vẫn mạnh khỏe chứ? Nếu hoàn cảnh bình thường có lẽ ông đã không nói.
     
Khác với Tào Tháo chưa giao tranh trận nào thì nền kinh tế và cả xã hội VN đã bị tả tơi. Khi Nguyễn Duy đánh trống ngũ liên thì chính là lúc người ta đang bận mang bệnh nhân tràn dịch màng phổi vào cấp cứu. Bác sỹ trực lập tức cho cắm xilanh vào sau lưng hút hết nước trong phổi để cấp cứu. Động tác đó giống giaỉ pháp tăng lãi suất tiết kiệm ngân hàng lên 12% một tháng ở VN. Lạm phát hiểu đơn giản là tiền quá thừa trong lưu thông mà sản xuất lại bế tắc. Hàng và tiền đã không đứng đối diện với nhau được vốn bình thường phải như thế. Hút dịch tràn và hút tiền trong lưu thông đều là hành động cấp cứu. Cùng với tăng lãi suất người ta còn cho kinh doanh vàng bạc công khai giá hối đoái giữa VN đồng và USD...Kinh tế - xã hội VN lúc ấy có dấu hiệu bình phục.
     
Bận cấp cứu như vậy làm sao mà có thời gian nghe tiếng trống ngũ liên của Nguyễn Duy? Nguyễn Duy tuy đánh trống ngũ liên muốn thức mọi người nhưng mọi người đã thức hóa ra ông một mình đang ngủ ông đáng trống bằng bản năng. Không chỉ kinh tế mà thơ VN cũng đang bị thách thức lớn hơn bao giờ hết. Những nhà thơ bản năng gặp thời một thuở đến lượt ngơ ngác trước cuộc đời. Bài thơ "Nhìn từ xa tổ quốc" phần nào nói lên cái thiếu hụt và bế tắc của thơ VN trước cuộc đời trong điều kiện thị trường toàn cầu hóa. Tôi không nhìn như một vài nhà chính trị mà thật sự thấy chưa bao giờ thơ VN lại bị thách thức như bây giờ. Thách thức đầu tiên lại ở cách nhìn. Raxun Gam za tốp có lí khi ông nói đừng nói cho tôi đề tài mà hãy nói cho tôi đôi mắt. Có đôi mắt sẽ nhìn thấy nhiều hơn và đúng hơn.

Có lẽ cũng hoang mang và tự biết sự khó nhọc của thơ nên Nguyễn Duy đã cố gắng hết sức mình làm được gì cho thơ là làm. Kể cả dùng sức cho thơ nhập vào quần chúng. Nguyễn Duy là người đầu tiên nghĩ và làm thơ triển lãm trên các chất liệu quen thuộc như rổ rá thúng mủng nong nia dần sàng... Nhóm đông thấy lạ ghé vào rồi lại lẳng lặng ra đi. Con đường đi của thơ đến với người đọc không bao giờ gượng ép hay bắt buộc cả. Nó là tự nguyện. Muốn thế thơ cứ là sự cảm thông chia sẻ với con người lập tức con người sẽ tự tìm đến với thơ. Tuy nhiên tôi không phản đối sự tích cực chủ động của thơ để đến với người. Thơ trình diễn hay sắp đặt theo tôi không phải là con đường chính thơ đi... Có lẽ chán nhất trong ngày nguyên tiêu ở Văn Miếu chính là sân chơi thơ trẻ và thơ sắp đặt...Thơ rất khác với chèo!



súnhingugg

ugg

Unfortunately ugg bailey button is becoming easier to buy an off-brand women s ugg bailey button boots because of the confusing names in which ugg the overseas companies are marketing. Many companies are also making ugg boots look-alike boots that contain fake materials instead of sheepskin. If you truly want the Australian uggs comfort make sure it is a true Australia product.