Vài cảm nhận Việt Phương ngoài thơ - VC

 



Vài cảm nhận Việt Phương ngoài thơ

VƯƠNG CƯỜNG

     
Thật ra tôi không quen anh Việt Phương. Khi tập Cửa mở ra đời tôi đang là sinh viên năm thứ nhất. Nhờ một người bạn cho xem tôi đọc qua và nhớ được một số bài số câu. Nhiều câu thơ mang tính triết học nhưng có lẽ không hợp với thời ấy. Đó là thời  điểm cuộc kháng chiến chống Mỹ đang ở cao trào ác liệt nhất và chiến thắng đã cho thấy gần lắm rồi. Người tổ chức lãnh đạo dẫn tới mọi thắng lợi của cách mạng VN không thể nói khác được đó là ĐCS VN. Thơ Việt Phương thời ấy có câu: Khi không còn Đảng nữa tất cả sẽ là tình yêu. Về lý luận đó là một mệnh đề chính xác. Nhưng lúc ấy không phải ai cũng đủ lý luận hiểu đúng câu thơ ấy. Đó là câu thơ hay nhưng không hợp nhận thức chung. Ngoài sự kiện tập Cửa mở trên văn đàn còn xôn xao sự kiện Lý Phương Liên với một loạt bài thơ trong đó có bài Nghe ru Kiều trong đêm.
     
Sau này cứ nghe tập thơ Cửa mở bị thu hồi tác giả bị kiểm điểm thực hư như thế nào thì tôi không biết chính xác. Thế rồi mọi việc trôi qua tôi gần như không được đọc thơ Viết Phương đến vài chục năm. Người thư ký của cố thủ tướng Phạm Văn Đồng vẫn công việc quan trọng và âm thầm như thế. ( Cho đến khi cố thủ tướng Phạm Văn Đồng mất thì mỗi sáng anh mới dừng lại một công việc theo anh gần như suốt đời 15 phút anh thông báo cho cố thủ tướng Phạm Văn Đồng tình hình trong nước và thế giới mà anh tóm tắt qua nhiều sách báo nhiều thứ tiếng khác nhau...)
     
Cho đến khi chúng tôi làm quản lý và nghiên cứu khoa học thực tiến đặt ra cần bổ sung những kiến thức và tầm nhìn mới khi đất nước đã bước sang kinh tế thị trường Để nắm chắc và đúng đắn thực tiễn mới và phức tạp chúng tôi mới một số nhà nghiên cứu nghe ý kiến của họ với tất cả mong muốn nói hết sự thật và phân tích lý giải sự thật của thời đại mới. Vấn đề lý luận gốc rất cần được nghiên cứu thấu đáo hơn. Thực tiễn cho thấy cần chỉ ra bản chất khoa học của những quan điểm nghiên cứu để thấy được vấn đề nào trong quan điểm lý luận đúng sai phù hợp hoặc không phù hợp thậm chí sai cần gạt bỏ. Đó là những năm tháng làm việc nghiêm túc.
     
Người được mời nói nhiều nhất cho nhóm nhỏ chúng tôi nghe là anh Việt Phương. Khi tôi còn sinh viên đã nghe tiếng anh là người trình bày các vấn đề lý luận rất hay. Vì vậy không bỏ sót buổi làm việc nào với anh. Đôi khi cao hứng sau giờ nghỉ anh còn đọc thơ vừa viết. Những bài thơ tâm huyết và mong manh hy vọng điều gì xa hơn.
     
Trong một lần 6 ngày nghe anh liên tục về những vấn đề không dễ của lý luận tôi lắng nghe và ghi chép lại. Tôi cũng bất ngờ vì anh nói lạ hơn nhiều người và có tính khái quát cao. Anh nhắc đến nhiều nhà lý luận lừng danh trên thế giói trong nhiều thế kỷ. Tôi cảm thấy sự vững vàng sắc sảo đặc biệt tỏa ra từ cách trình bày của anh. Anh khẳng định lý luận Mác là học thuyết dở dang vỡ vạc giữa chừng. Nếu không có Ph. Ăng ghen thì những tác phẩm quan trọng bậc nhất của Mác đã chưa thể ra đời. Anh bảo học thuyết Mác nhiều tầng nhiều nghĩa nhiều biến động nhưng hướng chủ đạo là nhất quán. Nó vừa dễ hiểu vừa cao siêu bí ẩn. Nó giản dị nhưng nếu hiểu thô kệch sai lạc dễ cho là kinh thánh. Một lý luận không khép kín không tự đủ luôn hoài nghi tự hoài nghi kế thừa tranh luận quyết liệt và triệt để. Thâu hóa từ thực tế và thực tiễn. Lý luận gắn với hành động lý luận bằng hành động lý luận trong hoạt động. Anh bảo quan trọng nhất trong lý luận Mác là cuộc sống. Lý luận ấy không chỉ giải thích mà còn cải tạo thế giới. Trong buổi nói chuyện anh còn cho biết Mác bị bệnh đau phổi đau răng gan điếc  tai ung thư và đau mắt...
     
Khi nói đến Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo khác đầy thuyết phục vì không chỉ tài năng mà còn cuộc sống thường ngày. Anh nói đời sống thường ngày của Bác Hồ các đồng chí Lê Duẩn Phạm Văn Đồng...không được như nhà tôi bây giờ! ( năm 2007 ).
    
Anh nói tư tưởng Hồ Chí Minh là bình thường sau khi qua cao siêu; giản dị sau khi qua phức tạp; khiêm nhường sau khi đã biết mình; Người thanh thản ung dung sau khi từng trải. Những rắc rối cầu kỳ giản đơn tầm thường hóa không thể đến được tư tưởng Hồ Chí Minh.
    
Anh Việt Phương nói rất nhiều và rất hay việc vận dụng các học thuyết Mác và tư tưởng Hồ Chí Minh trong thực tiễn Việt Nam nhưng tôi không thể diễn tả hết ở đây.
   
Tôi thường hay để ý xem hình ảnh nhà thơ Việt Phương ra sao. Thú thật khi trình bày những vấn đề khó của lý luận tôi dường như không thấy bóng dáng nhà thơ Việt Phương! Chỉ khi giải lao đôi khi tôi vẫn bắt gặp cái xa xăm trong đôi mắt sáng ấy...

( Bài viết nhỏ này chưa được anh Việt Phương xem qua )

Vương Cường

Chào Bạch Dương! Cảm ơn em đã đọc và nếu anh VP biết em thuộc thơ của anh ấy chắc là anh VP cũng ...thích lắm đấy. Chúc em vui!

Vương Cường

Em cũng chỉ được nghe nói về tập thơ "Mở cửa" với mấy câu trích dẫn phê phán của thầy cô giáo ngày xưa: "Đồng hồ Liên xô tốt hơn đồng hồ Thụy sĩ - Trăng Trung quốc tròn hơn trăng nước Mỹ" và "Nhìn thấy vết bùn trên tận đỉnh chín tầng cao". Thời ấy viết thế là ghê gớm lắm!
Đọc bài của anh VC thấy đầu óc quay cuồng vì lý luận chủ nghĩa Mác. Em nỏ hiểu gì hết trơn.
-----------------------
Hihi anh nói ngoài thơ chứ có nói thơ Việt Phương đâu? Còn cái đầu óc em quay cuồng không hiểu thì anh cũng...như rứa!!!!! Anh lói theo anh Việt Phương đấy chứ!

Thanh Chung

Em cũng chỉ được nghe nói về tập thơ "Mở cửa" với mấy câu trích dẫn phê phán của thầy cô giáo ngày xưa: "Đồng hồ Liên xô tốt hơn đồng hồ Thụy sĩ - Trăng Trung quốc tròn hơn trăng nước Mỹ" và "Nhìn thấy vết bùn trên tận đỉnh chín tầng cao". Thời ấy viết thế là ghê gớm lắm!
Đọc bài của anh VC thấy đầu óc quay cuồng vì lý luận chủ nghĩa Mác. Em nỏ hiểu gì hết trơn.

bachduong57

Anh ạ em thích nhất bài "CÒN" của Việt Phương:
"Còn

Cát bụi bay đi mây nổi trôi qua
Vinh quang thật vinh quang hờ hết kiệt

Còn lại tình yêu còn lòng vị tha
Còn xanh biếc một mùa thu luyến tiếc

Còn một bến sông cánh bồng biền biệt
Còn một hoàng hôn tha thiết nhìn theo".
Em thuộ lòng bài này từ lâu rồi.Cảm ơn bài viết của anh giúp em hiểu thêm về nhà thơ này. Em chúc anh vui và khỏe anh nhé.